Mặc dù có thể truy cập phân vùng Linux trong Windows, nhưng đó là giải pháp nhiều lỗi. Bạn không thể dễ dàng thêm hoặc thay đổi file mà không dựa vào phần mềm không còn được phát triển tích cực.
Thay vì rủi ro cho file, có giải pháp rõ ràng cho hầu hết người dùng cần chia sẻ file trên PC dual-boot. Thay vì dùng phần mỗi cũ, bạn có thể tạo ổ "chung" (pooled drive) mà cả hai hệ điều hành đều truy cập an toàn dùng hệ thống file NTFS.
Trước khi bắt đầu
Mặc dù bạn có thể dùng phân vùng Windows hiện có, cách này có rủi ro. Bạn không thể tách biệt file nếu cần xóa phân vùng đó sau này, điều có thể cần thiết nếu bị ransomware chẳng hạn.
Với điều đó, tốt hơn là tạo ổ dùng chung, tách biệt khỏi file hệ thống của cả hai hệ điều hành.
Trừ khi đã có không gian sẵn, bạn cần resize phân vùng hiện có để tạo chỗ cho ổ dùng chung. Nếu dự định tạo phân vùng trên ổ cứng khác, và dùng toàn bộ không gian ổ đó, bạn không cần làm bước này.
Trước khi thay đổi phân vùng ổ cứng, hãy cân nhắc rủi ro. Bất kỳ thay đổi nào đối với bảng phân vùng đều có thể sai sót và gây mất dữ liệu. Đảm bảo file quan trọng đã backup trước khi bắt đầu.
Tạo ổ dùng chung
Có hai lựa chọn khi tạo ổ dùng chung.
Nếu đã có không gian sẵn trên ổ cứng hiện có, hoặc dùng toàn bộ không gian trên ổ cứng thứ hai, bạn có thể bỏ qua thẳng phần Tạo phân vùng.
Nếu cần tạo không gian cho ổ dùng chung, dù trên ổ cứng chứa phân vùng hệ thống hay ổ hoàn toàn riêng, bạn cần resize phân vùng trước.
Resize phân vùng
Có vài công cụ định dạng và phân vùng ổ cứng dùng trên Windows, nhưng giải pháp dễ nhất là dùng công cụ đã có sẵn - Windows Disk Management.
Nếu thích, bạn cũng có thể tạo/resize phân vùng với GParted. GParted có thể chạy từ media removable như USB, hoặc cài vào hệ thống Linux. Nó có sẵn trong hầu hết kho phần mềm Linux.
Bạn chỉ resize được phân vùng đã dùng hệ thống file Windows hỗ trợ như NTFS hoặc FAT32 bằng Disk Management Tool. Nếu cần resize Ext4 hoặc hệ thống file Linux khác, hãy chuyển sang GParted.
- Truy cập Windows Disk Management bằng cách nhấp chuột phải nút Windows Start và chọn Disk Management.
Trong Disk Management, bạn thấy danh sách chia đôi ổ cứng. Nửa trên hiển thị "volumes" (phân vùng) khả dụng. Nửa dưới hiển thị phân vùng gán cho từng ổ theo dạng trực quan hơn.
- Để bắt đầu resize, nhấp chuột phải vào phân vùng đủ lớn trên ổ đã chọn. Trên phân vùng Windows, này thường là ổ hệ thống Windows (C:).
- Nhấp Shrink Volume.
Windows sẽ phân tích ổ trước, có thể mất một phút. Khi xong, bạn thấy cửa sổ hỏi dung lượng muốn giải phóng (megabyte).
- Nhập dung lượng phù hợp nhu cầu lưu trữ. Kích thước bộ nhớ hơi đặc biệt, nhớ rằng 1GB không bằng 1000MB mà là 1024MB.
- Sau khi chọn dung lượng muốn giải phóng, nhấp Shrink.
Nếu gặp khó khăn shrink phân vùng (ví dụ nút Shrink bị xám), bạn có thể cần tắt tạm thời hibernation. Do cách Windows lưu file hệ thống nhất định.
Tạo phân vùng
Khi ổ cứng đã có không gian cần thiết, bạn chuyển sang tạo phân vùng ổ dùng chung mới.
- Trong Disk Management, bạn thấy không gian khả dụng ghi "Unallocated". Nhấp chuột phải và chọn New Simple Volume.
- Nhấp Next để bắt đầu. Nhập kích thước phân vùng mới (megabyte), nhấp Next.
- Xác nhận ký tự ổ đĩa cho ổ mới trước khi nhấp Next.
- Giai đoạn tiếp theo xác nhận cài đặt định dạng phân vùng sau khi tạo. Cài đặt mặc định ổn, nhưng đảm bảo NTFS được chọn. Đặt tên phân vùng ở phần Volume Label, nhấp Next để tiếp tục.
- Ở giai đoạn cuối, nhấp Finish để bắt đầu tạo và định dạng phân vùng ổ mới.
Nếu dùng ổ cứng khác, cần xóa hoặc định dạng phân vùng hiện có, Disk Management cho phép làm vậy.
Bạn có thể nhấp chuột phải phân vùng hiện có, chọn Delete Volume rồi tạo phân vùng mới trong không gian "Unallocated", hoặc chọn Format để định dạng phân vùng hiện có sang hệ thống file NTFS.
Truy cập ổ dùng chung
Sau khi tạo phân vùng mới và định dạng, bạn có thể truy cập trong Windows File Explorer.
Phần lớn bản phân phối Linux hiện đại đọc được phân vùng NTFS nhờ gói driver ntfs-3g. Gói này cài sẵn trên Ubuntu và Debian mới, nhưng bạn có thể cần tự cài trên các bản phân phối khác như Arch Linux.
Trong hầu hết trường hợp, bạn có thể cần "đẩy" một chút cho bản phân phối mount ổ và cho phép truy cập. Ví dụ Ubuntu: mở file manager, nhấp Other Locations. Tìm phân vùng theo nhãn bạn đặt khi định dạng, nhấp vào nó.
Nó sẽ mount và mở, cho phép truy cập file bên trong, cũng như thêm/xóa file. File bạn thêm sẽ truy cập được từ Windows lần sau chuyển hệ thống.