Vua lâu năm của hệ điều hành mã nguồn mở cho Android, CyanogenMod, kết thúc vào cuối 2016 sau bảy năm cung cấp dịch vụ miễn phí cho 50 triệu người dùng Android đã root điện thoại để kiểm soát hệ điều hành hơn.
Đừng lo vì từ tro tàn của CM yêu thương trỗi dậy LineageOS, nơi tự nhiên dành cho những người bối rối không biết đi đâu sau Cyanogen. Đây là tất cả bạn cần biết về nó.
Tại sao CyanogenMod không còn?
Dù đó là câu hỏi nhiều người hỏi, nói CyanogenMod "chết" hơi sai lệch – nó chỉ không còn hoạt động dưới thương hiệu Cyanogen vì nó tách khỏi Cyanogen Inc, công ty sở hữu tên. Phần lớn lập trình viên ở lại dự án, không phải công ty.
Vậy tại sao xảy ra? Chúng ta không biết chi tiết, nhưng có thể truy nguyên về khi CyanogenMod chuyển từ dự án phi lợi nhuận thành thương mại khi thành công ty Cyanogen Inc. năm 2013. Có sự không hài lòng giữa lập trình viên và cộng đồng, nhưng công ty vẫn tự tin, đồng sáng lập Kirt McMaster nói nổi tiếng OS sẽ "đút một viên đạn qua đầu Google" (put a bullet through Google's head). Anh thậm chí từ chối mua lại 1 tỷ USD từ Google vì áp dụng OS tăng vọt.
Nhưng qua vài năm, Cyanogen không thu hút sự quan tâm từ nhà sản xuất phần cứng Android như hy vọng. (Năm 2015 nó chấm dứt quan hệ OS chính thức của OnePlus nổi tiếng khi Cyanogen Inc. cấp quyền độc quyền cho OEM Ấn Độ như thể đi sau lưng OnePlus.) Năm 2016 đội phát triển Cyanogen bị sa thải hàng loạt và người sáng lập Kirt McMaster và Steve Kondik rời đi.
Dự án bị buộc tội, bởi Kondik trong số đó, mất liên lạc với cộng đồng và nguyên tắc mã nguồn mở. Ngày 23/12/2016, CyanogenMod ngừng được hỗ trợ, dù đội phát triển rõ ràng đã chuẩn bị, vì vài ngày sau họ tuyên bố tiếp tục làm việc độc lập trên dự án – dưới tên LineageOS – hứa hẹn quay lại "nguồn cội gốc" (grassroots origins).
Vậy LineageOS có phải CyanogenMod mới không?
Chính xác. LineageOS, tại thời điểm này, là nhánh (fork) trực tiếp của CyanogenMod, dùng chính xác file và nguồn giống tiền nhiệm. Rõ ràng, từ đây LineageOS sẽ tiếp tục tiến hóa cùng Android của Google, giống CM trước, trong khi CM chắc chắn bị bỏ lại phía sau.
Tôi có cần cài mới LineageOS nếu đã có CM?
Khuyên nên cài mới. LineageOS không tương thích trực tiếp với CyanogenMod và có bộ nightly và file riêng tải từ web LineageOS. Vì vậy nếu cài Lineage OS, bạn cần backup dữ liệu trên CM trước.
Lập trình viên phát hành bản thử nghiệm (experimental build) lý thuyết cho phép di chuyển dữ liệu từ CM13 hoặc CM14 sang LineageOS tương ứng, nhưng họ nhấn mạnh bản này không ổn định và có thể gây lỗi hoặc vấn đề hiệu năng sau này.
Lời khuyên: backup dữ liệu, flash LineageOS vào điện thoại như custom ROM bình thường, đừng loay hoay với thứ thử nghiệm.
Kết luận
Về mặt nào, đây không phải cuối hành trình CyanogenMod, chỉ là chương mới. (Game thủ nhớ khi Championship Manager thành Football Manager? Tương tự.) Tin tốt là LineageOS đưa OS về dự án phi thương mại thuần túy, do cộng đồng lập trình viên đam mê làm việc, không còn lo sếp làm deal lén với nhà sản xuất điện thoại Ấn Độ.
LineageOS là sự quay lại nguyên tắc sáng lập Cyanogen, và đối với ai quan tâm nó vẫn mã nguồn mở và không bloatware, đó là tin tốt.