Truy xuất phần tử mảng trong C

Mảng (Array) trong C

Mảng là tập hợp các phần tử cùng kiểu, đặt liên tiếp trong bộ nhớ, truy xuất bằng chỉ số (index/subscript) từ 0.

Khai báo và khởi tạo

// Khai báo
int a[10];           // 10 số int, giá trị rác
float diem[50];      // 50 số thực

// Khởi tạo tại khai báo
int a[5] = {10, 20, 30, 40, 50};
int b[] = {1, 2, 3}; // Kích thước tự động = 3
char ten[] = "Hello"; // Kích thước = 6 (kể '\0')

Truy xuất phần tử

a[0] - Phần tử đầu tiên
a[n-1] - Phần tử cuối (mảng n phần tử)
a[i] - Phần tử thứ i (0 ≤ i < n)

C không kiểm tra biên (bounds checking) → Truy xuất ngoài phạm vi = Undefined Behavior!

Chương trình 1: Truy xuất cơ bản

#include <stdio.h>

int main() {
    int a[5] = {10, 20, 30, 40, 50};
    
    printf("a[0] = %d\n", a[0]);   // 10
    printf("a[4] = %d\n", a[4]);   // 50
    printf("a[2] = %d\n", a[2]);   // 30
    
    // Gán giá trị
    a[1] = 99;
    printf("a[1] moi = %d\n", a[1]); // 99
    
    // Duyệt mảng
    printf("Cac phan tu: ");
    for (int i = 0; i < 5; i++) {
        printf("%d ", a[i]);
    }
    printf("\n");
    
    return 0;
}

Kết quả

a[0] = 10
a[4] = 50
a[2] = 30
a[1] moi = 99
Cac phan tu: 10 99 30 40 50

Chương trình 2: Phần tử chưa khởi tạo = giá trị rác

#include <stdio.h>

int main() {
    int a[5];
    a[0] = 10;
    a[2] = 30;
    a[4] = 50;
    // a[1] và a[3] chưa gán giá trị
    
    for (int i = 0; i < 5; i++) {
        printf("a[%d] = %d\n", i, a[i]);
    }
    
    return 0;
}

Kết quả (giá trị rác)


a[0] = 10
a[1] = -123456789  // Rác
a[2] = 30
a[3] = 4829103     // Rác
a[4] = 50

Mảng 2 chiều (Ma trận)

int mt[3][4];  // 3 hàng, 4 cột

// Khởi tạo
int mt[2][3] = {
    {1, 2, 3},
    {4, 5, 6}
};

// Truy xuất: mt[hang][cot]
mt[0][0] = 1;
mt[1][2] = 6;

// Duyệt
for (int i = 0; i < 2; i++) {
    for (int j = 0; j < 3; j++) {
        printf("%d ", mt[i][j]);
    }
    printf("\n");
}

Mảng và Con trỏ

Tên mảng a là địa chỉ phần tử đầu (&a[0]).


int a[5] = {10, 20, 30, 40, 50};
int *p = a;        // p = &a[0]

// Tương đương nhau:
a[i]        // Ký pháp mảng
*(a + i)    // Ký pháp con trỏ
p[i]        // Con trỏ như mảng
*(p + i)    // Con trỏ toán học

Chương trình: Duyệt mảng bằng con trỏ

#include <stdio.h>

int main() {
    int a[] = {10, 20, 30, 40, 50};
    int n = 5;
    int *p = a;
    
    printf("Duyet bang con tro:\n");
    for (int i = 0; i < n; i++) {
        printf("a[%d] = %d (dia chi: %p)\n", i, *p, (void*)p);
        p++;  // Tăng địa chỉ sizeof(int) byte
    }
    
    return 0;
}

Kết quả

Duyet bang con tro:
a[0] = 10 (dia chi: 0x7ffc1234)
a[1] = 20 (dia chi: 0x7ffc1238)
a[2] = 30 (dia chi: 0x7ffc123c)
a[3] = 40 (dia chi: 0x7ffc1240)
a[4] = 50 (dia chi: 0x7ffc1244)

Lưu ý quan trọng

Chỉ số bắt đầu từ 0, không phải 1
Mảng C không biết kích thước mình (trừ string có '\0')
Truy xuất a[-1] hoặc a[n] = Undefined Behavior
Luôn khởi tạo mảng hoặc gán giá trị trước khi dùng
Dùng sizeof(a)/sizeof(a[0]) để lấy số phần tử (chỉ trong scope khai báo)

Bài tập thực hành

Nhập mảng, tìm max/min
Đảo ngược mảng
Tìm kiếm tuyến tính/nhị phân
Sắp xếp (bubble, selection, insertion)
Gộp 2 mảng đã sắp xếp