Cách thay đổi hướng màn hình (Screen Orientation) bằng lập trình trong Android?

Giới thiệu

Bài viết minh họa cách xoay màn hình (Portrait/Landscape) lập trình khi nhấn Button, dùng setRequestedOrientation() với ActivityInfo.

Các bước thực hiện

Bước 1: Tạo dự án mới

Khởi tạo project Android Studio.

Bước 2: Giao diện 2 nút (res/layout/activity_main.xml)

<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<RelativeLayout xmlns:android="https://schemas.android.com/apk/res/android"
    xmlns:tools="https://schemas.android.com/tools"
    android:layout_width="match_parent"
    android:layout_height="match_parent"
    tools:context=".MainActivity">
    <Button
        android:layout_width="wrap_content"
        android:layout_height="wrap_content"
        android:id="@+id/buttonSetPortrait"
        android:text="Chuyển dọc (Portrait)"
        android:textColor="@color/colorPrimaryDark"
        android:textStyle="bold"
        android:layout_marginTop="62dp"
        android:layout_centerHorizontal="true" />
    <Button
        android:layout_width="wrap_content"
        android:layout_height="wrap_content"
        android:id="@+id/buttonSetLandscape"
        android:text="Chuyển ngang (Landscape)"
        android:textColor="@color/colorPrimaryDark"
        android:textStyle="bold"
        android:layout_marginTop="62dp"
        android:layout_centerHorizontal="true"
        android:layout_below="@id/buttonSetPortrait"/>
</RelativeLayout>

Bước 3: Logic xoay màn hình (src/MainActivity.java)

package app.com.sample;

import android.content.pm.ActivityInfo;
import android.support.v7.app.AppCompatActivity;
import android.os.Bundle;
import android.view.View;
import android.widget.Button;

public class MainActivity extends AppCompatActivity {
    @Override
    protected void onCreate(Bundle savedInstanceState) {
        super.onCreate(savedInstanceState);
        setContentView(R.layout.activity_main);

        Button buttonSetPortrait = findViewById(R.id.buttonSetPortrait);
        Button buttonSetLandscape = findViewById(R.id.buttonSetLandscape);

        buttonSetPortrait.setOnClickListener(v ->
            setRequestedOrientation(ActivityInfo.SCREEN_ORIENTATION_PORTRAIT)
        );

        buttonSetLandscape.setOnClickListener(v ->
            setRequestedOrientation(ActivityInfo.SCREEN_ORIENTATION_LANDSCAPE)
        );
    }
}

Bước 4: AndroidManifest.xml

<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<manifest xmlns:android="https://schemas.android.com/apk/res/android"
    package="app.com.sample">
    <application
        android:allowBackup="true"
        android:icon="@mipmap/ic_launcher"
        android:label="@string/app_name"
        android:roundIcon="@mipmap/ic_launcher_round"
        android:supportsRtl="true"
        android:theme="@style/AppTheme">
        <activity android:name=".MainActivity">
            <intent-filter>
                <action android:name="android.intent.action.MAIN" />
                <category android:name="android.intent.category.LAUNCHER" />
            </intent-filter>
        </activity>
    </application>
</manifest>

Chạy ứng dụng

Kết nối thiết bị, nhấn Run. Nhấn nút để xoay màn hình dọc/ngang theo ý muốn.

Các chế độ Orientation (ActivityInfo)

Cách khai báo trong Manifest (tĩnh)

<activity
    android:name=".MainActivity"
    android:screenOrientation="portrait" /> <!-- hoặc landscape, sensor, user, fullSensor, locked -->

Lưu ý quan trọng

• setRequestedOrientation() chỉ ảnh hưởng đến Activity hiện tại
• Gây recreate Activity (onDestroy → onCreate) → mất state nếu không save/restore
• Dùng onSaveInstanceState() / ViewModel để giữ dữ liệu
• NếuManifest fix cứng android:screenOrientation, code Java không thể override
• Tránh xoay liên tục trong code - gây nháy mắt, UX kém
• Video player, game thường dùng Landscape; Form nhập liệu dùng Portrait

Xử lý configuration change (không recreate)

<activity
    android:name=".MainActivity"
    android:configChanges="orientation|screenSize|screenLayout|keyboardHidden"
    android:screenOrientation="sensor">

// Trong Activity - không recreate, tự handle
@Override
public void onConfigurationChanged(@NonNull Configuration newConfig) {
    super.onConfigurationChanged(newConfig);
    // Cập nhật UI thủ công nếu cần
}