Đa số sự vật đều có vòng đời và máy tính cũng vậy. Theo thời gian, bạn có thể không muốn dùng máy cũ khi có thể mua PC nhanh hơn, tiên tiến hơn với giá hợp lý. Khi mang siêu máy nhẹ, siêu nhanh về nhà, bạn không muốn thấy hệ thống cồng kềnh, chậm chạp, ngốn diện tích trên bàn. Lúc này, bạn có thể nghĩ đến xóa ổ cứng và vứt đi. Tuy nhiên, quan trọng phải biết: xóa dữ liệu trên ổ cứng KHÔNG hiệu lực cho đến khi không gian trống được ghi đè (overwrite). Nếu máy rơi vào tay hacker, họ có thể lấy mọi bit thông tin từng có trên đó.
Để giúp bạn xử lý máy tính cũ an toàn, chúng tôi thảo luận 7 cách có hệ thống để xử lý nó.
1. Xóa Và Ghi Đè File Nhạy Cảm: Đối với mọi file mật, hãy dùng công cụ chuyên dụng xóa vĩnh viễn file (shredder). Đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn chính phủ cho xóa an toàn. Nếu máy có SSD, hãy mã hóa ổ đĩa. Với Mac cũ, có thể dùng Secure Empty Trash sau khi xóa file.
2. Mã Hóa Ổ Đĩa (Drive Encryption): Nếu bạn có Windows PC với SSD, có thể mã hóa bằng cách vào Settings → About. Tại đó, tìm tùy chọn mã hóa dữ liệu hoặc Bitlocker để tiến hành mã hóa. Với Mac, mã hóa SSD từ System Preferences → Security & Privacy → FileVault → Turn On FileVault với mật khẩu rồi khởi động lại.
3. Hủy Ủy Quyền Máy Tính (Deauthorize): Chương trình cho phép số lượng máy hạn chế cần được hủy ủy quyền từ máy cũ. iTunes và Office 365 là ví dụ công cụ cần gỡ bỏ cẩn thận.
4. Xóa Lịch Sử Duyệt Web: Nhiều trình duyệt không chỉ lưu lịch sử duyệt mà cả ID và mật khẩu các trang web. Có thể bao gồm ngân hàng và cổng chính phủ. Nếu không muốn người lạ biết, hãy xóa lịch sử duyệt web trên máy cũ.
5. Tuân Thủ Chính Sách Xử Lý Dữ Liệu: Nếu làm việc cho tổ chức, phải tham vấn bộ phận IT hoặc nhân sự về chính sách xử lý dữ liệu. Doanh nghiệp có quy trình, hướng dẫn riêng xử lý máy cũ hoặc thay thế. Mục tiêu tối thui: bảo vệ thông tin mật có thể trên hệ thống cùng các công cụ trả phí.
6. Gỡ Cài Đặt Chương Trình Và Dữ Liệu Cá Nhân: Khi thay máy cũ bằng máy mới, quan trọng phải xóa dữ liệu cá nhân và phần mềm khỏi máy cũ. Cũng quan trọng khi chỉ được phép một bản license trên một máy.
7. Xóa Sạch Ổ Cứng (Wipe Hard Drive): Sau khi hoàn tất mọi thay đổi và gỡ cài đặt công cụ có license và dữ liệu cá nhân, đây là lúc format ổ đĩa. Bạn cũng có thể cân nhắc tùy chọn Factory Reset (Khôi phục cài đặt gốc) trên máy. Nếu sợ sai sót, dùng phần mềm chuyên dụng từ Internet làm việc dọn dẹp.
Tóm lại, phá hủy vật lý trông dễ hơn quá trình xử lý máy tính cũ. Tuy nhiên, bạn phải biết máy tính có thể ảnh hưởng xấu đến hệ sinh thái và nên được tái chế (recycle). Nếu không có thông tin mật, có thể cân nhắc gửi tặng nước nghèo, giúp trẻ em học tập và nghiên cứu. Nếu biết ý tưởng tái chế hay, hãy chia sẻ trong phần bình luận bên dưới.