Windows có công cụ chống phân mảnh tích hợp, bạn có thể đã dùng. Về thuật toán lưu trữ file, Windows tạo ra phân mảnh dư thừa qua file tạm, đó là lý do nó cung cấp công cụ chống phân mảnh (Windows Defragmenter).
File Fragmentation là gì?
Windows lưu file trên ổ cứng như thế nào? Nó tìm sector trống đầu tiên đủ lớn cho file, lưu file đó cùng một khoảng đệm (padding) để mở rộng sau này. Tuy nhiên, tính toán padding không chính xác vì người dùng quyết định file sẽ lớn đến đâu.

Ví dụ: bạn tạo file Word, gõ 2 từ rồi lưu. Windows cấp vùng nhớ đủ cho 2 từ + padding. Khi bạn thêm nội dung, Windows cố nhét vào padding ban đầu. Khi padding hết, Windows phải tìm sector trống khác (có thể trên track/đĩa khác) để lưu phần mở rộng.
Ngoài ra, khi cài đặt hoặc mở file Office, Windows tạo file tạm ghi lên ổ cứng như file thường. Điều này làm phân mảnh không gian liên tục, dẫn đến file bị chia cắt khi bạn lưu. Sau khi cài xong và xóa file tạm, file của bạn rải rác trên nhiều sector/đĩa.
Tóm lại, mỗi khi lưu, sửa, xóa file, phân mảnh xảy ra. Thay đổi thường được lưu ở vị trí khác, các thay đổi tiếp theo ở nhiều vị trí hơn. Theo thời gian, cả file và ổ cứng đều bị phân mảnh, làm chậm máy vì phải tìm nhiều nơi để mở một file.
Hiểu rõ điều này, hãy xem Microsoft cải tiến Disk Defragmenter như thế nào để giải quyết vấn đề và mang lại trải nghiệm tốt hơn.
Cải tiến của Windows Defragmenter
Windows Defragmenter trước Windows XP tiêu tốn nhiều RAM và CPU. Chạy nó trên Windows XP nghĩa là phải chờ xong mới làm việc khác được. Dù là phần mềm hệ thống, nó gây quá tải tài nguyên không mong muốn.
Với ổ cứng dung lượng lớn và người dùng chuyển sang phần mềm chống phân mảnh thứ ba, Microsoft cải tiến Defragmenter trên Windows Vista và hoàn thiện hơn trên Windows 10/8/7. Phiên bản mới nhanh bất ngờ, chạy ngầm khi máy rảnh, không chiếm tài nguyên.
Cải tiến khác từ Windows 7/Vista: hệ thống tìm không gian trống lớn nhất trước khi lưu file. Điều này tránh phân mảnh bằng 2 cách:
- Tìm khối không gian trống lớn
- Thêm padding vào cuối file
Chống phân mảnh giờ có 2 giai đoạn quan trọng:
- Tìm không gian trống, di chuyển file phân mảnh để các phần liền kề nhau trên track/sector.
- Gom không gian trống lại để Windows dễ lưu file không phân mảnh sau này.
Điều này có nghĩa khi chạy Windows Defragmenter, bạn không chỉ chống phân mảnh file mà còn tối ưu hóa không gian ổ cứng để hạn chế phân mảnh sau này.
Hy vọng bài viết giúp bạn hiểu tại sao phân mảnh xảy ra và cách dùng Windows Defragmenter hiệu quả.
Đọc thêm:
- Khắc phục sự cố tiện ích Windows Disk Defragmenter
- Cách chống phân mảnh MFT, Page File, Registry, System Files trên Windows
