Nhiệt độ máy tính cao là vấn đề rất phổ biến. Khi nhiều tiến trình yêu cầu CPU, xung nhịp CPU tăng để tính toán nhiều hơn mỗi giây. Tần số cao hơn = điện nhiều hơn qua mạch, gây nóng CPU hơn. Vậy càng nhiều tiến trình đòi hỏi CPU, CPU càng nóng.
Bên cạnh sử dụng CPU, tản nhiệt là yếu tố làm nhiệt độ cao/thấp. Tản nhiệt tốt hơn = nhiệt độ CPU thấp hơn khi hiệu năng cao. Nếu nhiệt độ quá cao, hệ thống chậm, bộ phận quá nóng dễ bị cháy. Hầu hết CPU/GPU không vượt quá 100°C. Do đó có cơ chế tắt máy khi vượt ngưỡng này. Hệ thống tắt đột ngắt như rút cắm, màn hình xanh báo lỗi nhiệt độ cao. Dù nhiều mainboard tự tắt khi quá nóng; đạt ngưỡng này thường gây hư hỏng nhỏ tích lũy theo thời gian, vận hành liên tục gần ngưỡng cũng vậy. Tốt nhất tránh xa giới hạn.
CPU vẫn chạy ổn ở trên 40°C nhưng cơ bản: nhiệt độ càng thấp, hiệu năng CPU/GPU càng tốt. Nhiệt độ core (khí kín trong vỏ CPU) cũng được theo dõi, không nên vượt 32°C, nếu không cản trở tản nhiệt các bộ phận khác. Giống như thổi khí nóng vào các bộ phận.
Giữ nhiệt độ CPU/GPU thấp
Nhiều cách giữ nhiệt độ máy tính thấp. Mua quạt mạnh hơn (rpm cao hơn) = luồng gió nhiều hơn tản nhiệt CPU. Có quạt tiến tiến dùng tản nhiệt lỏng. Dòng chất lỏng qua tản nhiệt mang nhiệt nhiều hơn, làm mát CPU. Cách khác: quạt hút ép kết hợp quạt đẩy. Quạt hút đưa gió mát vào, quạt đẩy lấy gió nóng ra. Tản nhiệt laptop có thể thay quạt hút.
Các cách trên chung một điểm: cần bỏ tiền mua phần cứng mới. Với laptop, thậm chí không thể làm. Nếu dùng máy tính render đồ họa, stream video, chơi game... máy dễ quá nóng tắt máy sau màn hình xanh. Dưới đây hướng dẫn hạ nhiệt độ CPU không cần phần cứng mới.
Phương pháp 1: Tăng luồng không khí
Lấy nóng ra, đưa mát vào là cách làm mát máy. Đặt PC nơi thoáng, quạt hút/thổi hướng tốt.
Đa số laptop, hút ở đáy hoặc sau hoặc cả hai. Nếu không có tản nhiệt laptop, thường đặt vật dưới laptop tạo khoảng cách giữa đáy laptop và mặt phẳng đặt. Chỉ vài bút chì dưới góc cũng cải thiện luồng gió đủ ngăn quá nóng.
Nếu dùng CPU cho tác vụ cực nặng, mở nắp case bên (hoặc đáy một số laptop) cho luồng gió tốt hơn lúc cao điểm.
Phương pháp 2: Giữ máy tính sạch sẽ
Một lý do chính máy nóng: bụi tích tụ tắc khe tản nhiệt. Làm sạch quạt thường xuyên. Bùng khí nén vào tất cả khe tản nhiệt, nếu mở được case, làm trên mainboard vì điện tích bụi gây ngắn mạch -> quá nóng.
Làm khi máy tắt, rút nguồn AC và pin. Khi bùng vào quạt, đảm bảo quạt không quay quá nhanh vì có thể hỏng nếu quay vượt rpm thiết kế.
Phương pháp 3: Quản lý không gian và dây cáp trong máy
Cản trở luồng gió gây nóng như đã nói. Mở nắp case, gọn gàng dây cáp, tăng không gian trong máy, đặc biệt quanh CPU và GPU. Khí nóng không còn bị giam, tản nhiệt tốt hơn.
Phương pháp 4: Dùng keo tản nhiệt (thermal paste)
Nếu máy cũ, keo tản nhiệt CPU bẩn/khô, mất khả năng dẫn nhiệt GPU/CPU. Keo tản nhiệt thường đặt giữa tản nhiệt và bề mặt nóng (CPU/GPU). Xé tản nhiệt ra, bôi keo mới. Làm sạch keo cũ trước khi bôi mới tránh truyền nhiệt không đều. Đảm bảo tản nhiệt vặn chặt lên CPU/GPU.
Phương pháp 5: Giảm áp xử lý (Undervolting)
Phức tạp hơn các phương pháp khác. Undervolting = giảm "điện áp" dư thừa cho CPU dùng phần mềm. Dùng rộng rãi làm giải pháp tản nhiệt. Undervolting KHÔNG làm giảm hiệu năng. Underclocking/overclocking (tần số) mới ảnh hưởng hiệu năng. Khuyên undervolting cho người đủ tự tin và kiến thức. Lợi ích vượt rủi ro.
- Tải cài đặt tiện ích:
RMclock v.2.35 – (CPU clock utility) từ đây
ORTHOS CPU Loader – (Stress CPU test ổn định) từ đây
HWmonitor – (Giám sát nhiệt độ. Chọn 32/64 bit góc trái) từ đây
- Chạy ORTHOS CPU Loader. Chương trình mô phỏng tải đầy đủ CPU 2 core. Nhấn Start chạy 10 phút. Theo dõi nhiệt độ lên 70-90°C trên HWmonitor. Xong 10 phút, dừng, ghi nhận nhiệt độ max.
- Chạy RMclock. Click tab Advanced CPU Settings. Phiên bản mới RMclock tự detect CPU. Nếu không, click radio Mobile gần dưới, tick Apply these settings at startup. Nhấn Apply. Nếu nhắc restart chương trình, làm theo. Sau restart vào tab CPU info. Kiểm tra hiển thị đúng processor. Trang này hiển thị nhiều con số biến động về CPU.
- Double click tab Profile, click sub-profile Performance on Demand.
- – Tick Use P-State Transitions cho cả AC Power và Battery
- – Tick tất cả hộp index có thể, cuộn xuống tick thêm
- – Nhấn Apply khi xong.
- *Người dùng AMD cần tick P-State Transistors để undervolt tốt hơn
- Quay lại Main Profile page... Thay current profile dropdown thành Performance on Demand cho cả AC Power và Battery. Đảm bảo tất cả hộp index tick. Bỏ tick Auto Adjust intermediate-states VID gần dưới, nhấn Default. Điện áp gốc hiện ra. Nhấn Apply.
- Trang Main Profile, thấy các multiplier và voltage khác nhau. Bắt đầu giảm voltage multiplier cao nhất. Luôn nhấn Apply để voltage mới có hiệu lực, sau đó test ổn định dưới. Lặp lại mỗi lần giảm voltage.
- Mở ORTHOS và HWMonitor lại.
- Vào tab CPU info RMclock (cũng xem temp/stats ở đây).
- Đặt test type Small FFTs – stress CPU tập trung test CPU.
- Chạy ORTHOS stress test 45 phút hoặc hơn
- Nếu không crash khi test xong, có thể giảm tiếp. Đề xuất giảm 0.025V mỗi lần cho đến khi BSOD (Blue Screen of Death) hoặc cảnh báo lỗi.
- Nếu màn hình xanh – đạt giới hạn, voltage quá thấp. Sau restart từ BSOD, sẽ revert về voltage ổn định cuối. Ghi nhớ voltage tốt/xấu.
- Nếu cảnh báo hoặc lỗi phần cứng từ ORTHOS – voltage cũng quá thấp. Tăng voltage thử lại.
- Khi tìm được voltage không ổn định, khuyên tăng voltage 2 bước. Tạo lề an toàn khỏi voltage không ổn định. Đa số đạt giảm 0.150V - 0.250V so với voltage mặc định multiplier cao nhất. Tùy dung sai processor.
- Để tận dụng undervolting tối đa, cũng giảm các multiplier khác về voltage tối ưu.