Hàm (Function) trong C: Return, Prototype, Đặc điểm

Hàm (Function) là gì?

Khối code độc lập thực hiện một nhiệm vụ cụ thể. Giúp: tái sử dụng, giảm độ dài chương trình, dễ debug, lập trình module (top-down).

Cấu trúc hàm


kiểu_trả_về tên_hàm(danh_sách_tham_số) {
    // Thân hàm
    return giá_trị;  // Bắt buộc nếu không phải void
}

Các thành phần

Thành phần	Mô tả	Ví dụ
Kiểu trả về	Kiểu dữ liệu của kết quả	int, float, void, struct...
Tên hàm	Định danh	tinhTong, main, printf
Tham số	Đầu vào (có thể không có)	(int a, int b)
Thân hàm	Code thực thi	{ return a+b; }
Return	Trả kết quả cho caller	return a+b;

Khai báo nguyên mẫu (Prototype)


// Trước main hoặc trong header
int tong(int a, int b);
float dtHinhTron(float r);
void inMenu(void);  // void rõ ràng: không tham số

Chương trình cơ bản

#include <stdio.h>

// Prototype
int tong(int a, int b);

int main() {
    int x = 10, y = 20;
    int kq = tong(x, y);  // Gọi hàm
    printf("Tong = %d\n", kq);
    return 0;
}

// Definition
int tong(int a, int b) {
    return a + b;  // Trả về giá trị
}

Return - Trả về giá trị

Mỗi hàm non-void phải có return (trừ main - tự động return 0)
Chỉ trả về 1 giá trị
Giá trị trả về có thể bỏ qua: tong(1,2); (hợp lệ nhưng lãng phí)
return thoát khỏi hàm ngay lập tức

Ví dụ: Hàm tính tổng mảng


int tongMang(int arr[], int n) {
    int sum = 0;
    for (int i = 0; i < n; i++) sum += arr[i];
    return sum;
}

Trả về nhiều giá trị

C chỉ return 1 giá trị. Cách giải quyết:

Cách 1: Con trỏ (Output parameter)


void tinhToan(int a, int b, int *tong, int *hieu, int *tich, float *thuong) {
    *tong = a + b;
    *hieu = a - b;
    *tich = a * b;
    *thuong = (float)a / b;
}

Cách 2: Trả về Struct


struct KetQua {
    int tong, hieu, tich;
    float thuong;
};

struct KetQua tinhToan(int a, int b) {
    return (struct KetQua){a+b, a-b, a*b, (float)a/b};
}

Đặc điểm quan trọng

Đặc điểm	Giải thích
Tái sử dụng	Gọi nhiều lần với tham số khác nhau
Độ dài code	Giảm đáng kể
Debug	Dễ isolate lỗi theo hàm
Module	Hàm = đơn vị độc lập
Đệ quy	Hàm gọi chính nó
Con trỏ hàm	Hàm là dữ liệu, truyền như tham số

Hàm main() đặc biệt


// 2 dạng chuẩn
int main(void) { return 0; }
int main(int argc, char *argv[]) { return 0; }

// Nếu không viết return 0; → C99 tự động return 0
// return khác 0 = báo lỗi cho OS/shell

Lưu ý thường gặp

Quên return → Warning "control reaches end of non-void function"
Trả về địa chỉ biến local → Dangling pointer (biến chết khi hàm kết thúc)
Hàm không tham số: void f(void) (C) vs void f() (C++/old C)
Default return type = int (C89, deprecated, không dùng)

Best Practice

Luôn viết prototype trước khi dùng (hoặc trong header)
Dùng const cho tham số chỉ đọc
Hàm ngắn, làm 1 việc (Single Responsibility)
Tên hàm động từ: tinhTong, docFile, sapXep
Tránh biến global, dùng tham số
Kiểm tra con trỏ NULL trước khi dereference