Secondary Key (Khóa phụ / Khóa thay thế) trong RDBMS

Secondary Key (Khóa phụ / Alternate Key) là **Candidate Key (Khóa ứng viên) KHÔNG được chọn làm Primary Key**. Nó vẫn đảm bảo tính duy nhất (unique) và có thể dùng để truy vấn, index, nhưng không phải khóa chính đại diện cho thực thể.

Định nghĩa chính xác

• Candidate Key: Thuộc tính (hoặc tập hợp) đủ điều kiện làm PK (duy nhất, tối thiểu, không NULL).
• Primary Key: Candidate Key được **chọn** làm đại diện chính.
• Secondary Key (Alternate Key): Các Candidate Key **còn lại** sau khi chọn PK.

⚠️ Lưu ý quan trọng: Secondary Key **KHÔNG PHẢI** Foreign Key. Foreign Key tham chiếu PK của bảng khác. Secondary Key là khóa duy nhất của **chính bảng đó**.

Ví dụ 1: Bảng Student

Phân tích:

• Candidate Keys: {Student_ID}, {Student_Enroll}, {Student_Email} (mỗi cái đều duy nhất, không NULL, tối thiểu).
• Chọn Student_ID làm Primary Key.
• Secondary Keys: Student_Enroll và Student_Email.

Ví dụ 2: Bảng Employee

Phân tích:

• Candidate Keys: Employee_ID, Employee_No, Employee_Email.
• Chọn Employee_ID làm PK.
• Secondary Keys: Employee_No, Employee_Email.

So sánh: Secondary Key vs Foreign Key vs Primary Key

Ứng dụng thực tế

• Tạo **Unique Index** trên Secondary Key để tăng tốc truy vấn (tìm kiếm theo email, số CMND, mã nhân viên...).
• Dùng trong **WHERE clause**, JOIN (khi join trên alternate key).
• Hỗ trợ **Business Key** trong Data Warehouse (Natural Key).
• Dùng cho ON CONFLICT (secondary_key) DO UPDATE (PostgreSQL upsert).

Best Practice

1. Luôn khai báo UNIQUE CONSTRAINT hoặc UNIQUE INDEX cho Secondary Key.
2. Đặt tên constraint rõ ràng: UK_student_email, UK_employee_no.
3. Không dùng Secondary Key làm Foreign Key target (dùng PK).
4. Nếu Secondary Key thay đổi (ví dụ đổi email), cần cập nhật cẩn thận (cascade hoặc application logic).