Khác biệt giữa Comparable và Comparator trong Java

Cả hai đều là interface dùng để sắp xếp collection. Comparable trong java.lang, Comparator trong java.util.

Bảng so sánh chi tiết

STT	Tiêu chí	Comparable	Comparator
1	Method	`compareTo(T o)` - so sánh "this" với object khác	`compare(T o1, T o2)` - so sánh 2 object bất kỳ
2	Cách sắp xếp	`Collections.sort(List)`	`Collections.sort(List, Comparator)`
3	Chuỗi sắp xếp	Chỉ 1 chuỗi sắp xếp tự nhiên (natural ordering)	Nhiều chuỗi sắp xếp khác nhau (multiple strategies)
4	Package	`java.lang`	`java.util`

Ví dụ Comparable (Natural Ordering)

public class Laptop implements Comparable<Laptop> {
    String name;
    int ram;
    int price;
    
    // constructor, getters, setters...
    
    @Override
    public int compareTo(Laptop o) {
        return Integer.compare(this.ram, o.getRam()); // Sắp xếp theo RAM tăng dần
    }
}

// Sử dụng:
List<Laptop> list = new ArrayList<>();
list.add(new Laptop("HCL", 16, 800));
list.add(new Laptop("Apple", 8, 100));
list.add(new Laptop("Dell", 4, 600));
Collections.sort(list); // Tự dùng compareTo
// Kết quả: Dell(4), Apple(8), HCL(16)

Ví dụ Comparator (Multiple Strategies)

// Comparator riêng biệt (khuyên dùng class riêng hoặc lambda)
Comparator<Laptop> byName = (o1, o2) -> o1.getName().compareTo(o2.getName());
Comparator<Laptop> byPrice = (o1, o2) -> Integer.compare(o1.getPrice(), o2.getPrice());
Comparator<Laptop> byRamDesc = (o1, o2) -> Integer.compare(o2.getRam(), o1.getRam());

// Sử dụng:
Collections.sort(laptopList, byName);    // Sắp xếp theo tên
Collections.sort(laptopList, byPrice);   // Sắp xếp theo giá
Collections.sort(laptopList, byRamDesc); // Sắp xếp RAM giảm dần

Khi nào dùng cái nào?

Comparable: Khi class có một thứ tự tự nhiên duy nhất (VD: String, Integer, Date, Employee theo ID).
Comparator: Khi cần nhiều cách sắp xếp, hoặc không thể sửa class gốc (class final, library), hoặc sắp xếp theo tiêu chí phức tạp.

Java 8+ Enhancement

Comparator có thêm nhiều method tiện ích: comparing(), thenComparing(), reversed(), nullsFirst()/nullsLast() giúp chain sắp xếp rất linh hoạt.