Trong thời đại công nghệ thâm nhập mọi khía cạnh cuộc sống, bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư là cực kỳ quan trọng. Một phương pháp hiệu quả là Mã hóa (Encryption).
Windows tích hợp sẵn tính năng mã hóa file, thư mục thậm chí ổ đĩa để bảo vệ dữ liệu và ngăn tài khoản khác truy cập. Hôm nay chúng ta sẽ thêm mục Encrypt & Decrypt vào menu chuột phải (context menu) để mã hóa/giải mã chỉ với một click nhờ chỉnh sửa Registry.
Encryption (Mã hóa) là gì?
Đơn giản: mã hóa chuyển dữ liệu bình thường (ví dụ tin nhắn văn bản) thành ciphertext (văn bản mật) - dạng không đọc được cho đến khi giải mã. Trên Windows, tính năng Encrypted File System (EFS) sử dụng thuật toán mật mã học chuẩn/nâng cao để mã hóa file/thư mục, làm cho dữ liệu không thể đọc nếu không có khóa giải mã.
Lưu ý quan trọng: EFS không có sẵn trên bản Windows Home. Chỉ khả dụng trên: Windows 10/11 Pro, Enterprise, Education; Windows 7 Pro, Ultimate, Enterprise; Windows 8 Pro, Enterprise.
Thêm Encrypt/Decrypt vào menu chuột phải
Khi mã hóa file, file đó sẽ không truy cập được từ tài khoản khác trên cùng máy - đó là lý do EFS thường dùng trong môi trường doanh nghiệp (Enterprise editions).
- Tạo System Restore Point → nhấn Win + R → gõ
regedit.exe→ Enter. - Điều hướng đến:
HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\Advanced
- Chuột phải Advanced → New → DWORD (32-bit) Value.
- Đặt tên: EncryptionContextMenu → Enter.
- Nhấp đúp giá trị vừa tạo → đặt Value data = 1 → OK.
Khởi động lại máy tính. Khi đăng nhập lại, menu chuột phải file/thư mục sẽ có mục Encrypt.
Sau khi mã hóa, file sẽ có biểu tượng ổ khóa nhỏ góc trên bên phải icon.
Khi mã hóa thư mục, Windows sẽ hỏi xác nhận áp dụng cho cả thư mục con.
Để giải mã: chuột phải file đã mã hóa → chọn Decrypt (chỉ hoạt động trên file đã mã hóa).
Tính năng này rất hữu ích nếu máy tính có nhiều tài khoản người dùng. Xem thêm các phần mềm mã hóa file miễn phí tốt khác tại đây.