Mối đe dọa hàng đầu (The Biggest Threat)
Theo hầu hết báo cáo an ninh mạng (Verizon DBIR, IBM X-Force, ENISA), con người (Human Factor) – cụ thể là Social Engineering / Phishing là vector tấn công số 1, chiếm ~90% các vụ vi phạm.
Top 5 mối đe dọa phổ biến
- Phishing / Social Engineering: Lừa đảo email, SMS (smishing), gọi điện (vishing), spear-phishing, whaling.
- Ransomware /勒索软件: Mã hóa dữ liệu勒索 tiền chuộc; đôi khi kèm exfiltration (double extortion).
- Lỗ hổng phần mềm chưa vá (Unpatched Vulnerabilities) & Zero-day: Log4j, ProxyShell, PrintNightmare, các CVE critical.
- Cấu hình sai đám mây (Cloud Misconfiguration): S3 public, security group mở, IAM quá quyền.
- Tấn công DDoS / Botnet: Làm sập dịch vụ bằng lưu lượng khổng lồ từ hàng triệu thiết bị IoT bị bотnet.
Mối đe dọa nội bộ (Insider Threat)
- Nhân viên bất mãn, sơ suất, hoặc tài khoản bị chiếm đoạt (credential theft).
- Khó phát hiện vì đã có quyền truy cập hợp pháp.
- Giải pháp: Zero Trust, UEBA, DLP, ít quyền nhất (Least Privilege).
Các loại mối đe dọa mạng phổ biến
- Malware: Virus, worm, trojan, ransomware, spyware, cryptojacker, rootkit.
- Man-in-the-Middle (MitM): Nghe lén, chỉnh sửa lưu lượng (ARP spoofing, DNS spoofing, SSL stripping).
- Credential Stuffing / Password Spraying: Dùng danh sách user/pass rò rỉ thử đăng nhập hàng loạt.
- Drive-by Download / Watering Hole: Nhiễm mã độc khi truy cập web bị hack.
- Supply Chain Attack: Tấn công qua nhà cung cấp phần mềm/dịch vụ tin cậy.
Năm 2020-2024: Bối cảnh đe dọa
- Đàm phán làm việc từ xa mở rộng bề mặt tấn công (VPN, RDP, BYOD).
- Tấn công chuỗi cung ứng (SolarWinds, Kaseya, MoveIT).
- Khai thác AI cho deepfake, tự động hóa phishing, fuzzing.
- Nhóm APT (nation-state) nhắm vào cơ sở hạ tầng quan trọng, năng lượng, chính phủ.