Threat (Đe dọa) và Attack (Tấn công) trong an ninh mạng
- Threat (Đe dọa): Vi phạm an ninh tiềm ẩn, tận dụng lỗ hổng (vulnerability) của hệ thống/tài sản. Chưa nhất thiết đã xảy ra.
- Attack (Tấn công): Hành động cố ý khai thác lỗ hổng để gây hại. Có động cơ, kế hoạch, cơ hội.
- Phân loại tấn công: Active (thay đổi/làm gián đoạn hệ thống) vs Passive (theo dõi, nghe lén, không làm thay đổi tài nguyên).
Các loại mối đe dọa mạng phổ biến
- Mã độc (Malware): Virus, Worm, Trojan, Ransomware, Spyware, Adware, Rootkit, Botnet, Cryptojacker.
- Phishing / Social Engineering: Lừa đảo qua email, SMS (smishing), voice (vishing), spear phishing (nhắm mục tiêu), whaling (cấp cao).
- Tấn công từ chối dịch vụ: DoS (một nguồn), DDoS (nhiều nguồn/botnet) - làm sập dịch vụ bằng traffic giả.
- Man-in-the-Middle (MitM): Chèn mình vào giữa liên lạc 2 bên để nghe lén/sửa đổi.
- SQL Injection / XSS / CSRF: Tấn công ứng dụng web qua input không kiểm tra.
- Credential Theft / Brute Force / Credential Stuffing: Đánh cắp/mò mật khẩu.
- Zero-day Exploit: Tấn công lỗ hổng chưa công bố/chưa có patch.
- DNS Tunneling / Data Exfiltration: Lén truyền dữ liệu qua DNS query.
- Advanced Persistent Threat (APT): Tấn công mục tiêu, kiên trì, nhiều giai đoạn, tài nguyên lớn (thường nhà nước).
- Insider Threat: Nhân viên/internal cố ý hoặc vô ý gây hại.
Định nghĩa Threat (Đe dọa)
Bất kỳ thứ gì (đối tượng, chất liệu, con người, sự kiện tự nhiên) có thể gây hại cho tài sản. Ví dụ: bão lũ, hacker, virus. Đe dọa tạo ra rủi ro, nhưng không chắc chắn gây hại cụ thể.
Top mối đe dọa an ninh mạng 2024
- Phishing: 90% vi phạm bắt đầu từ phishing. Tăng 65%/năm. Thiệt hại >$12 tỷ/năm.
- Ransomware: Mỗi 14 giây một vụ. Đa dạng: double/triple extortion.
- DDoS: Làm sập dịch vụ, thường dùng che đậy tấn công khác.
- Supply Chain / 3rd Party Risk: SolarWinds, Log4j, Kaseya.
- Cloud Misconfiguration: S3 public, IAM quá rộng, API exposed.
- Credential Theft / Identity-based attacks: MFA bypass, session hijacking.
- Insider Threat: 30% vi phạm có yếu tố nội bộ.
4 loại đe dọa theo bản chất
- Direct (Trực tiếp): Mục tiêu rõ ràng, đe dọa rõ ràng ("Sẽ hack server của bạn").
- Indirect (Gián tiếp): Đe dọa qua trung gian hoặc tình huống.
- Veiled (Che giấu): Đe dọa ngầm, mơ hồ ("Sẽ có chuyện không hay xảy ra").
- Conditional (Có điều kiện): "Nếu không làm X thì sẽ làm Y".
4 loại đe dọa mạng theo cấu trúc
- Unstructured threats (Tấn công nghiệp dư, script kiddies).
- Structured threats (Kẻ tấn công có kỹ năng, công cụ tùy chỉnh).
- Internal threats (Internal - nhân viên, contractor).
- External threats (External - hacker bên ngoài).
Đe dọa dựa trên mạng (Network-based Threats)
Tấn công phát động từ thiết bị khác (không phải thiết bị bị tấn công). Ví dụ: DoS/DDoS, Man-in-the-Middle, Network Scanning, Sniffing, ARP Spoofing, DNS Spoofing.
Phân loại đe dọa theo nguồn gốc
- Vật lý: Thiên tai (bão, động đất, ngập), mất điện, hỏng hóc phần cứng.
- Con người: Tìm tấn công, lỗi cấu hình, vô ý, nội bộ.
- Môi trường: Nhiệt độ, độ ẩm, bụi bẩn.
- Thông tin: Nghe lén, đánh cắp media, dumpster diving.
Đe dọa lớn nhất đối với mạng doanh nghiệp
Phishing là mối đe dọa #1: phổ biến nhất, thiệt hại lớn nhất, vector chính cho ransomware, BEC (Business Email Compromise), credential theft.