Khái niệm tấn công mạng (Network Attack)
Tấn công mạng là hành vi truy cập, thay đổi, phá hoại, hoặc đánh cắp tài sản số của tổ chức mà không có sự cho phép. Kẻ tấn công thường nhắm vào ranh giới mạng (perimeter) để xâm nhập hệ thống nội bộ.
Phân loại tấn công mạng (6 loại phổ biến)
| Loại tấn công | Mô tả | Ví dụ |
|---|---|---|
| Malware (Mã độc) | Phần mềm độc hại: virus, worm, trojan, ransomware, spyware, rootkit | WannaCry, Emotet, TrickBot |
| DDoS (Phân tán từ chối dịch vụ) | Ngập tài nguyên mục tiêu bằng lưu lượng giả từ nhiều nguồn (botnet) | Mirai, HTTP flood, SYN flood |
| Phishing (Lừa đảo trực tuyến) | Gian lận để lấy thông tin nhạy cảm qua email, web giả mạo, SMS (smishing), voice (vishing) | Business Email Compromise, Spear phishing |
| SQL Injection | Chèn mã SQL độc hại qua input không được kiểm soát | Khai thác lỗ hổng login, search, ID parameter |
| XSS (Cross-Site Scripting) | Chèn script độc hại vào web, thực thi trên trình duyệt nạn nhân | Stored XSS, Reflected XSS, DOM XSS |
| Botnet | Mạng thiết bị bị kiểm soát từ xa (C2) để tấn công DDoS, spam, đào coin | Mirai, Emotet, TrickBot |
2 phân loại chính theo bản chất
- Tấn công chủ động (Active Attack): Thay đổi, phá hoại dữ liệu, gián đoạn dịch vụ (DoS, MitM, Injection, Privilege Escalation, Insider threat).
- Tấn công bị động (Passive Attack): Theo dõi, nghe lén, đánh cắp dữ liệu không làm thay đổi (Sniffing, Traffic Analysis, Keylogger).
5 mối đe dọa hàng đầu năm 2024
- Social Engineering / Phishing: 90% vi phạm bắt đầu từ đây (Verizon DBIR).
- Ransomware: Mã hóa dữ liệu,勒索 tiền chuộc, đôi khi窃取 dữ liệu (double extortion).
- Khai thác lỗ hổng Zero-day / N-day: Log4j, ProxyNotShell, CitrixBleed, MoveIt Transfer.
- Tấn công chuỗi cung ứng (Supply Chain): SolarWinds, 3CX, Kaseya.
- Cấu hình sai đám mây (Cloud Misconfiguration): S3 public, Security Group mở, IAM quá quyền.
Tấn công dựa trên mạng (Network-based Attack) là gì?
Tấn công được khởi động từ thiết bị khác (không phải mục tiêu) - ví dụ: DDoS, Man-in-the-Middle, ARP Spoofing, DNS Hijacking, DHCP Starvation, VLAN Hopping. Kẻ tấn công sử dụng một hoặc nhiều thiết bị bị kiểm soát để ngập mục tiêu.
6 loại tác nhân đe dọa (Threat Actors)
- Cybercriminals (Tội phạm mạng): Mục đích tài chính (ransomware, fraud, data theft).
- Hacktivists: Mục đích chính trị/xã hội (Anonymous, defacement).
- Insiders (Người nội bộ): Nhân viên bất mãn, sơ suất, hoặc bị tuyển mộ.
- Nation-state / APT: Tài nguyên lớn, kiên nhẫn, mục đích gián điệp, phá hoại (APT28, APT29, Lazarus).
- Terrorists: Gây hoang mang, phá hoại cơ sở hạ tầng quan trọng.
- Script Kiddies: Kỹ năng thấp, dùng công cụ có sẵn, tấn công cơ hội.
Phòng thủ đa lớp (Defense in Depth)
- Mạng: Firewall, IDS/IPS, Network Segmentation, Zero Trust, NAC.
- Endpoint: EDR, Application Control, Patch Management, Disk Encryption.
- Ứng dụng: WAF, Secure SDLC, SAST/DAST/SCA, API Security.
- Dữ liệu: DLP, Encryption, Classification, Backup/Recovery.
- Nhân sự: Security Awareness, Phishing Simulation, Least Privilege, MFA.
- Vận hành: SIEM, SOAR, Threat Intelligence, Incident Response, Vulnerability Management.