Công cụ Quản lý đĩa (Disk Management Tool) là công cụ hữu ích, hiệu quả quản lý đĩa và phân vùng Windows, nhưng không mạnh bằng Diskpart. Công cụ dòng lệnh này cho phép xóa, tạo và sửa đổi phân vùng trên bất kỳ ổ cứng hoặc bộ nhớ USB nào PC phát hiện.
Chúng tôi khuyên dùng Disk Management Tool cho hầu hết tình huống, nhưng nếu Windows không khởi động đúng, hoặc bạn thích dùng terminal PowerShell, Diskpart là phương án thay thế hoàn hảo. Dưới đây là một số lệnh Diskpart phổ biến giúp bạn học cách dùng Diskpart hiệu quả.
Cách dùng Diskpart
Nếu muốn dùng Diskpart, bạn cần mở dòng lệnh Windows hoặc terminal PowerShell. Diskpart là công cụ phá hủy (destructive), nên bạn cần mở terminal với đặc quyền quản trị.
- Để mở Diskpart trong Windows, nhấp chuột phải nút Start và chọn Windows PowerShell (Admin).
- Trong terminal PowerShell cấp admin (hoặc dòng lệnh Windows tương tự), gõ diskpart và nhấn enter.
- Công cụ Diskpart sẽ khởi chạy trong cửa sổ, sẵn sàng dùng. Gõ exit tại dấu nhắc "DISKPART>" và nhấn enter khi xong.
- Diskpart cũng có sẵn cho người dùng boot vào Windows Recovery Environment, có khi boot PC dùng chế độ Advanced Startup (Khởi động nâng cao) trong Settings > Windows Update & Security > Recovery.
- Nhấp Restart Now (Khởi động lại ngay) để boot vào WinRE.
Chúng ta sẽ khám phá một số lệnh Diskpart phổ biến, nhưng nếu muốn xem nhanh danh sách đầy đủ lệnh Diskpart, gõ help tại dấu nhắc "DISKPART>" và nhấn enter.
Liệt kê Ổ cứng, Volume & Phân vùng hiện có
Khi Diskpart mở, điều đầu làm là kiểm tra bố cục hiện tại ổ cứng và bộ nhớ gắn.
- Tại dấu nhắc "DISKPART>", gõ list disk và nhấn enter. Lệnh này liệt kê tất cả ổ lưu trữ (bao gồm ổ cứng, USB, thẻ SD, v.v.) PC hiện phát hiện.
- Bắt đầu từ số 0, Diskpart liệt kê ổ phát hiện. Bạn cần nhớ số đĩa (ví dụ, "0" cho ổ cứng Windows) để dùng với lệnh Diskpart sau.
- Cùng với danh sách đĩa, bạn cũng có thể hỏi Diskpart danh sách volume. Tại dấu nhắc "DISKPART>", gõ list volume.
- Diskpart cũng cho liệt kê phân vùng ổ cứng riêng lẻ (một số có thể khớp volume liệt kê với "list volume"). Bạn cần chọn ổ cứng trước với lệnh list disk.
- Tại dấu nhắc "DISKPART>", gõ select disk theo sau số đĩa (ví dụ, select disk 0). Diskpart xác nhận đĩa đã chọn.
- Khi đĩa đã chọn, gõ list partition. Lệnh này liệt kê phân vùng hiện tại ổ. Bạn có thể xóa hoặc sửa phân vùng từ đây, dùng số phân vùng trong lệnh Diskpart sau.
Xóa phân vùng ổ cứng hoặc Volume dùng Diskpart
Ổ cứng (đĩa) tách thành phân vùng, thường giống volume liệt kê. Nếu ổ cứng tách thành vài phân vùng hoặc volume, và bạn muốn xóa một, bạn có thể làm bằng lệnh Diskpart.
- Chọn ổ cứng dùng select disk.
- Tại dấu nhắc "DISKPART>", gõ list partition, sau đó select partition #, thay # bằng số phân vùng.
- Khi phân vùng đã chọn, gõ delete partition. Diskpart xác nhận phân vùng đã xóa hay chưa.
- Bạn cũng có thể xóa volume đĩa trực tiếp nếu thích. Gõ list volume, tìm số volume, gõ select volume #, thay # bằng số volume.
- Gõ delete volume xóa volume hoàn toàn. Diskpart xác nhận lệnh thành công hay không.
Xóa sạch ổ cứng hoàn toàn dùng Diskpart Clean
Thay vì xóa từng volume hoặc phân vùng, bạn có thể xóa sạch ổ cứng dùng lệnh clean Diskpart. Bạn cũng có thể dùng lệnh này nếu muốn xóa sạch USB flash drive, chuẩn bị định dạng.
Bạn không thể làm trên ổ hệ thống (system drive) (cũng không nên!) trừ khi dùng Diskpart khi cài Windows.
- Tại dấu nhắc "DISKPART>", chọn ổ muốn xóa bằng select disk #, thay # bằng số đĩa. Nếu không biết số, gõ list disk trước.
- Nếu chắc chắn muốn xóa sạch đĩa (xóa tất cả volume/phân vùng), gõ clean và nhấn enter. Không hỏi xác nhận, nên chắc chắn trước khi bắt đầu.
- Diskpart xác nhận ổ đã "cleaned" (đã làm sạch), sẵn sàng tạo phân vùng mới.
Tạo & Định dạng phân vùng ổ cứng mới
Với ổ "clean", bạn sẵn sàng tạo phân vùng trong không gian trống dùng lệnh create partition Diskpart. Sau đó định dạng phân vùng mới với hệ thống file Windows như NTFS hoặc FAT32 dùng lệnh format Diskpart.
- Bắt đầu chọn ổ với select disk #, thay # bằng số đĩa (dùng list disk tìm số nếu không biết.)
- Với đĩa đã chọn, gõ create partition primary tạo phân vùng dùng toàn bộ không gian ổ.
- Nếu muốn tạo phân vùng chỉ chiếm một phần không gian (để tạo nhiều phân vùng), gõ create partition primary size=X thay thế, thay X bằng kích thước phân vùng tính bằng megabyte (ví dụ, size=1024 cho 1GB).
- Gõ list partition chắc chắn phân vùng mới liệt kê, sau đó gõ select partition 1 chọn nó. Đánh dấu phân vùng active (đang hoạt động) bằng gõ active tại dấu nhắc "DISKPART>". Cần thiết nếu muốn dùng làm ổ boot (khởi động).
- Để định dạng nhanh ổ với hệ thống file NTFS, gõ format fs=NTFS label=Y quick. Bạn có thể thay Y bằng nhãn (label) muốn dùng.
- Sau định dạng, Windows có thể gán chữ cái ổ tự động. Nếu không, gõ assign letter Z, thay Z bằng chữ cái ổ trống.
Mở rộng Volume ổ cứng (Extend)
Nếu có volume ổ cứng hiện có không chiếm hết không gian trống, và muốn mở rộng, lệnh Diskpart cho phép.
- Bắt đầu chọn ổ với select disk #, thay # bằng số đĩa (dùng list disk tìm số nếu không biết.)
- Gõ list volume liệt kê volume trên PC, gõ select volume #, thay # bằng volume muốn mở rộng.
- Gõ extend mở rộng đến kích thước tối đa. Diskpart xác nhận lệnh extend hoạt động đúng. Xác nhận kích thước volume tăng bằng gõ list volume lần 2 sau.
Diskpart có tùy chọn khác, như lệnh help giải thích sơ lược. Nếu cần thêm thông tin dùng Diskpart, Microsoft có tài liệu hỗ trợ Diskpart thêm.