Hướng dẫn dùng sed (Stream Editor) tìm và thay thế chuỗi trong file – đơn lẻ hoặc hàng loạt – mạnh mẽ, tự động hóa.
Cú pháp cơ bản
# sed -i 's/original_text/new_text/g' filename.txt
- -i: In-place (sửa trực tiếp file). Backup:
sed -i.bak 's/.../.../' file(tạo file.bak). - s: Substitute.
- g: Global (tất cả lần xuất hiện trên dòng). Không có g = chỉ lần đầu tiên mỗi dòng.
- /: Delimiter. Có thể dùng ký tự khác:
s|old|new|g,s:old:new:g(hữu ích khi pattern chứa /).
Ví dụ: Thay đổi IP database trong file config
# cat database.txt
LOCAL_DATABASE = 192.168.1.16
LOCAL_DIR = /home/calvin/
PROD_DB = 192.168.1.16
# sed -i 's/192.168.1.16/192.168.1.22/g' database.txt
# cat database.txt
LOCAL_DATABASE = 192.168.1.22
LOCAL_DIR = /home/calvin/
PROD_DB = 192.168.1.22
Thay thế trên nhiều file (kết hợp find)
# find . -maxdepth 1 -name "*.txt" -type f -exec sed -i 's/wine/champagne/g' {} +
find . -maxdepth 1: Chỉ thư mục hiện tại (không đệ quy).-name "*.txt": Chỉ file .txt.-type f: Chỉ file thường.-exec ... {} +: Gom nhiều file vào một lệnh sed (nhanh hơn\;).
Thay thế đa dòng (Multiline) – sed nâng cao
sed mặc định xử lý từng dòng. Để thay thế trải qua nhiều dòng, dùng z` (GNU sed) hoặc Perl:
# GNU sed (4.2.2+): z = NUL separator, xử lý cả file như 1 dòng
sed -z 's/old\nnew/replacement/g' file
# Perl (rất mạnh, luôn có sẵn)
perl -0777 -pe 's/old\nnew/replacement/g' file
Các biến thể hữu ích
| Lệnh | Chức năng |
|---|---|
sed -n 's/pattern/replacement/p' file | Chỉ in dòng đã thay đổi (-n suppress auto print, p print) |
sed 's/pattern/replacement/gi' file | i = case-insensitive |
sed '/^#/d' file | Xóa dòng bắt đầu bằng # (comment) |
sed -i '/^$/d' file | Xóa dòng trống |
sed -i '1,10s/old/new/g' file | Chỉ thay dòng 1-10 |
sed -i '/TODO/s/FIXME/DONE/g' file | Chỉ thay trên dòng chứa TODO |
Lưu ý quan trọng
- Regex metacharacters: . * + ? ^ $ [ ] { } ( ) | \ – cần escape nếu match literal. Ví dụ IP:
192\.168\.1\.16. - Backup trước khi -i:
cp file file.bakhoặcsed -i.bak .... - Binary file: sed có thể hỏng file nhị phân – chỉ dùng cho text.
Công cụ thay thế hiện đại
- ripgrep (rg) + sed:
rg -l 'pattern' | xargs sed -i 's/pattern/replacement/g'– tìm file nhanh hơn find. - sd (Rust):
sd 'old' 'new' file– cú pháp đơn giản, regex mặc định, hỗ trợ Unicode tốt. - replace (Rust): Tương tự sd.