Xử lý ngoại lệ (Exception) trong C#

Khái niệm

Ngoại lệ (Exception) là lỗi xảy ra tại runtime, làm gián đoạn luồng thực thi bình thường. C# xử lý ngoại lệ bằng 4 từ khóa: try, catch, finally, throw.

Cơ chế 4 từ khóa

Từ khóa	Chức năng
`try`	Khối mã có thể ném ngoại lệ. Bắt buộc theo sau bởi catch hoặc finally.
`catch`	Bắt và xử lý ngoại lệ cụ thể. Có thể có nhiều catch cho các loại exception khác nhau.
`finally`	Khối mã luôn chạy sau try/catch (dù có exception, return, hay không). Dùng cho cleanup.
`throw`	Ném ngoại lệ (tạo mới hoặc ném lại exception hiện tại).

Hệ thống phân cấp Exception

System.Exception - cơ sở tất cả ngoại lệ.
System.SystemException - ngoại lệ hệ thống (NullReference, DivideByZero, IndexOutOfRange...).
System.ApplicationException - base cho ngoại lệ ứng dụng ( ít dùng hiện nay, khuyến nghị kế thừa trực tiếp từ Exception).

Ví dụ 1: Try-catch-finally cơ bản

using System;

public class Demo
{
    int result = 0;

    public void Division(int num1, int num2)
    {
        try
        {
            result = num1 / num2;
        }
        catch (DivideByZeroException e)
        {
            Console.WriteLine($"Exception caught: {e.Message}");
        }
        finally
        {
            Console.WriteLine($"Result = {result}"); // Luôn chạy
        }
    }

    public static void Main(string[] args)
    {
        Demo d = new Demo();
        d.Division(100, 0);
    }
}

Kết quả

Exception caught: Attempted to divide by zero.
Result = 0

Ví dụ 2: Reflection với try-catch

using System;
using System.Reflection;

public class Demo
{
    public static void Main()
    {
        Type type = typeof(Subject);
        try
        {
            FieldInfo fieldInfo = type.GetField("SubName");
            MemberInfo[] info = type.GetMember("SubName");
            Console.Write("Members = ");
            for (int i = 0; i < info.Length; i++)
                Console.WriteLine($" {info[i]}");
            Console.WriteLine($"FieldInfo = {fieldInfo}");
        }
        catch (ArgumentNullException e)
        {
            Console.WriteLine($"Exception: {e.GetType().Name} - {e.Message}");
        }
    }
}

public class Subject
{
    public string SubName = "Science";
}

Kết quả

Members =  System.String SubName
FieldInfo = System.String SubName

Best Practices

Chỉ catch ngoại lệ bạn **có thể xử lý** được. Đừng catch Exception chung chung trừ khi log và re-throw.
Dùng throw; (không tham số) để ném lại exception gốc, bảo toàn stack trace.
Sử dụng using / IDisposable thay vì try/finally thủ công cho tài nguyên.
Tạo custom exception kế thừa từ Exception (không phải ApplicationException).
Tránh dùng exception cho control flow bình thường (performance).

Exception Filters (C# 6+)

try { ... }
catch (SqlException ex) when (ex.Number == 1205) // Deadlock
{
    // Retry logic
}
catch (SqlException ex) when (ex.Number == 2627) // Unique constraint
{
    // Handle duplicate
}