Có hằng số (Constants) trong JavaScript không?

Có. Từ ES6 (2015), JavaScript hỗ trợ hằng số qua từ khóa const. Trước đó, lập trình viên dùng quy ước UPPER_SNAKE_CASE cho biến var để biểu thị "hằng số" nhưng không có enforcement.

const – Constant Declaration (ES6)

• Tạo read-only binding (liên kết chỉ đọc) – không thể gán lại biến.
• Block scope – giới hạn trong { }.
• TDZ (Temporal Dead Zone) – không truy cập trước khai báo.
• Bắt buộc khởi tạo ngay – const x; → SyntaxError.
• Không re-declare trong cùng scope.

Cú pháp

const PI = 3.14159265359;
const API_URL = "https://api.example.com";
const MAX_RETRY = 3;
const DEFAULT_CONFIG = { timeout: 5000, retries: 3 };
const COLORS = ["red", "green", "blue"];

Lưu ý quan trọng: const ≠ Immutable (Bất biến)

const bảo vệ binding (biến không trỏ sang object khác), KHÔNG bảo vệ nội dung object/array.

// Object
const user = { name: "An" };
user.name = "Binh";     // ✅ OK - sửa property
user.age = 25;          // ✅ OK - thêm property
// user = {};           // ❌ TypeError - gán lại biến

// Array
const items = [1, 2];
items.push(3);          // ✅ OK - sửa mảng
items[0] = 10;          // ✅ OK
// items = [];           // ❌ TypeError

// Primitive (immutable bản chất)
const x = 10;
// x = 20;              // ❌ TypeError

Làm Object/Array thực sự Immutable

// Shallow freeze
const config = Object.freeze({ 
  apiUrl: "/api", 
  timeout: 5000 
});
// config.timeout = 10000; // ❌ TypeError (strict) / fail silently

// Deep freeze (đệ quy)
function deepFreeze(obj) {
  Object.freeze(obj);
  Object.keys(obj).forEach(key => {
    if (typeof obj[key] === "object" && obj[key] !== null) {
      deepFreeze(obj[key]);
    }
  });
  return obj;
}

const deepConfig = deepFreeze({
  db: { host: "localhost", port: 5432 },
  cache: { enabled: true }
});
// deepConfig.db.host = "other"; // ❌ TypeError

Ví dụ từ bài gốc

// Khai báo hằng số
const MY_CONSTANT = "some-value";

// Ví dụ chi tiết
const a = 150;
// ❌ Các thao tác SAI:
a = 0;     // TypeError: Assignment to constant variable
a++;       // TypeError
var a = 0; // SyntaxError: Identifier 'a' has already been declared

Const trong vòng lặp

// for...of / for...in – const OK (tạo binding mới mỗi iteration)
for (const item of items) { console.log(item); }
for (const key in obj) { console.log(key); }

// for loop truyền thống – PHẢI dùng let (cần gán lại i)
for (let i = 0; i < 10; i++) { ... }
// const i = 0; i++ ❌ TypeError

Best Practice

1. Mặc định dùng const cho mọi khai báo.
2. Chỉ dùng let khi cần gán lại (counter, accumulator, swap).
3. Đặt tên hằng số toàn cục: UPPER_SNAKE_CASE.
4. Dùng Object.freeze() cho config object literal.
5. Kết hợp destructuring: const { a, b } = obj;.

So sánh var / let / const