Kiểu dữ liệu tổng hợp (Composite Data Type) - Object trong JavaScript

Kiểu dữ liệu tổng hợp (Composite/Reference Type) là kiểu chứa nhiều giá trị được nhóm lại. Trong JS, Object và Array là 2 kiểu tổng hợp chính. Bài này tập trung vào Object.

Object là gì?

Object là tập hợp các property (thuộc tính) dạng cặp key: value. Key là string hoặc Symbol, value là bất kỳ kiểu nào (primitive, object, function).

Cú pháp tạo Object

// Object literal (phổ biến nhất)
const person = {
  name: "An",
  age: 25,
  isStudent: true,
  address: { city: "Hanoi", zip: 100000 }, // Nested object
  hobbies: ["reading", "coding"],           // Array
  greet() { console.log(`Hi, I'm ${this.name}`); } // Method (ES6 shorthand)
};

// Constructor function (cũ)
function Person(name, age) {
  this.name = name;
  this.age = age;
}
const p2 = new Person("Binh", 30);

// Object.create() (prototype-based)
const proto = { species: "Human" };
const p3 = Object.create(proto);
p3.name = "Cuong";

// Class (ES6 - syntactic sugar)
class PersonClass {
  constructor(name, age) {
    this.name = name;
    this.age = age;
  }
}
const p4 = new PersonClass("Dung", 28);

Truy cập property

const obj = { "full name": "An", age: 25 };
obj.age;           // 25 (dot)
obj["full name"];  // "An" (bracket - bắt buộc)
obj["age"];        // 25 (bracket cũng OK)

const key = "name";
obj[key];          // Bracket cho dynamic key

Thêm/Sửa/Xóa property

const user = { name: "An" };

// Thêm/Sửa
user.age = 25;           // Thêm mới
user["email"] = "a@b.c"; // Thêm mới bằng bracket
user.name = "An Nguyen"; // Sửa

// Xóa
delete user.age;         // true (xóa thành công)
delete user.nonexist;    // true (không báo lỗi)
console.log(user.age);   // undefined

Property Attributes (ES5)

Mỗi property có 4 attribute nội bộ (internal attributes):

• [[Value]]: Giá trị dữ liệu
• [[Writable]]: Có gán lại được không
• [[Enumerable]]: Có xuất hiện trong for...in, Object.keys() không
• [[Configurable]]: Có xóa được, đổi attribute không

Đọc/ghi bằng Object.getOwnPropertyDescriptor(), Object.defineProperty().

Getter & Setter (Accessor Properties)

const rect = {
  width: 10,
  height: 20,
  get area() { return this.width * this.height; }, // Getter
  set area(value) { 
    this.width = Math.sqrt(value);
    this.height = Math.sqrt(value);
  }
};
console.log(rect.area); // 200 (gọi getter như property)
rect.area = 100;        // Gọi setter
console.log(rect.width); // 10

Kiểm tra property tồn tại

"prop" in obj;                    // true nếu có (kể cả prototype)
obj.hasOwnProperty("prop");       // true chỉ có own property
Object.prototype.hasOwnProperty.call(obj, "prop"); // An toàn hơn

Lưu ý

• Object là mutable – thay đổi ảnh hưởng tất cả tham chiếu.
• So sánh object: obj1 === obj2 chỉ true nếu cùng tham chiếu.
• Dùng const cho object – vẫn cho phép sửa property, chỉ cấm gán lại biến.
• Shallow clone: {...obj}, Object.assign({}, obj). Deep clone: structuredClone(obj) (modern), lodash cloneDeep.