Khác biệt giữa Đa hình thời gian biên dịch (Compile-time) và Đa hình thời gian chạy (Runtime) trong Java

Đa hình (Polymorphism) là khả năng thực hiện một hành động theo nhiều cách khác nhau. Java hỗ trợ 2 loại:

1. Compile-time Polymorphism (Static Binding / Early Binding)

Còn gọi: Method Overloading (Nạp chồng phương thức).
Quyết định phương thức nào được gọi tại thời điểm compile dựa trên signature (tên + tham số).
Không liên quan đến inheritance.
Static binding – JVM biết chính xác method nào chạy.

2. Runtime Polymorphism (Dynamic Binding / Late Binding)

Còn gọi: Method Overriding (Ghi đè phương thức).
Quyết định phương thức nào được gọi tại thời điểm chạy dựa trên object thực tế (runtime type).
Yêu cầu Inheritance (kế thừa) hoặc Interface implementation.
Dynamic binding – JVM tra bảng phương thức ảo (v-table) lúc chạy.

Bảng so sánh

Tiêu chí	Compile-time (Overloading)	Runtime (Overriding)
Cơ chế	Static binding	Dynamic binding
Kế thừa	Không cần	Bắt buộc (extends/implements)
Signature	Khác nhau (tham số: số lượng, kiểu, thứ tự)	Giống hệt nhau (tên, tham số, return type)
Return type	Có thể khác nhau	Phải cùng kiểu hoặc covariant (subtype)
Access modifier	Tự do	Không hẹp hơn (protected ≥ default ≥ private)
Ví dụ điển hình	`print(int), print(String), print(Object)`	`Animal.sound() → Dog.sound(), Cat.sound()`

Ví dụ Compile-time Polymorphism (Overloading)

public class CompileTimePoly {
    // Overload: khác tham số
    void display() {
        System.out.println("Không tham số");
    }
    void display(String msg) {
        System.out.println("Có tham số: " + msg);
    }
    void display(int a, int b) {
        System.out.println("Hai số: " + a + ", " + b);
    }
    
    public static void main(String[] args) {
        CompileTimePoly obj = new CompileTimePoly();
        obj.display();           // Gọi version 1
        obj.display("Hello");    // Gọi version 2
        obj.display(10, 20);     // Gọi version 3
    }
}

Ví dụ Runtime Polymorphism (Overriding)

class Animal {
    public void sound() {
        System.out.println("Animal makes sound");
    }
}

class Dog extends Animal {
    @Override
    public void sound() {
        System.out.println("Dog barks: Gâu gâu");
    }
}

class Cat extends Animal {
    @Override
    public void sound() {
        System.out.println("Cat meows: Meo meo");
    }
}

public class RuntimePoly {
    public static void main(String[] args) {
        Animal a1 = new Dog();   // Reference Animal, Object Dog
        Animal a2 = new Cat();   // Reference Animal, Object Cat
        
        a1.sound(); // Runtime: gọi Dog.sound() → "Dog barks"
        a2.sound(); // Runtime: gọi Cat.sound() → "Cat meows"
        
        // Có thể dùng mảng/collection Animal chứa nhiều subclass
        Animal[] animals = {new Dog(), new Cat(), new Animal()};
        for (Animal a : animals) a.sound();
    }
}

Tóm tắt

Overloading = cùng class, khác signature → compile-time.
Overriding = parent-child, cùng signature → runtime.
Java dùng dynamic method dispatch cho overriding – nền tảng của OOP linh hoạt.
@Override annotation giúp compile-time check lỗi overriding (sai signature, final method...).