Chúng ta không thể phủ nhận những năm gần đây đã khá "khó khăn" đối với an ninh mạng. Chúng ta đã chứng kiến một số cuộc tấn công nguy hiểm và các cuộc tấn công mã yêu cầu tiền chuộc tàn khốc. Những vi phạm này khiến chúng ta sững sờ và nảy sinh nghi ngờ lớn về an ninh mạng. Hầu hết chúng ta không chắc liệu nó đang "tuột dốc" hay đang tự nâng cấp?
Thực tế, kẻ tấn công hiện có quyền truy cập vào nhiều công cụ và tài nguyên hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, việc có thêm khả năng và lỗ hổng không phản ánh xu hướng chung của an ninh mạng doanh nghiệp. Trái ngược với các thông điệp marketing, bản trình bày vốn khởi nghiệp, và thậm chí một số báo cáo ngành, cả ngành an ninh và các chuyên gia thực hành đã tiến bộ đáng kể.
Bạn có thể không tin, nhưng an ninh mạng không hề sụp đổ. Ngược lại, nó đã được cải thiện mạnh mẽ. Bạn có thể hoài nghi: Làm sao khẳng định được trong khi thế giới mạng vẫn bị đe dọa bởi Equifax, Deloitte, WannaCry? Làm sao quên được những vụ rò rỉ dữ liệu lớn làm xói mòn an ninh và danh tính? Nếu bạn chỉ tin vào tin tức, bạn có thể nghĩ chúng tôi "điên"! Tuy nhiên, thực tế hoàn toàn ngược lại, chúng ta không thể tin tưởng mọi tin tức!

Nguồn: guardian.ng
Dưới đây là những cột mốc quan trọng chúng ta đã đạt được trong vài năm qua. Hãy đọc để hiểu rõ hơn.
- Đầu những năm 90: Kẻ tấn công "tự do" khai thác các daemon Unix. Mọi thứ đều "được phép". Daemon không chỉ tràn ngập lỗ hổng mà còn bị phơi bày ra bên ngoài. Do đó, các vectơ khai thác phổ biến để giành điểm tựa trong doanh nghiệp được thực hiện dễ dàng.
- Sau đó, tường lửa trở nên phổ biến: Truy cập vào nhiều dịch vụ đó bị hạn chế đáng kể. Tuy nhiên, truy cập máy chủ web vẫn có thể thực hiện trên tường lửa thế hệ đầu. Do đó, máy chủ web trở thành mục tiêu hấp dẫn hơn.
- Vài năm sau: Quy trình kiểm toán của tổ chức bắt đầu chín chắn, các lỗ hổng đơn giản trên máy chủ được vá. Kẻ tấn công chuyển hướng mục tiêu sang các ứng dụng tùy chỉnh chạy trên máy chủ web. Điều này dẫn đến các thực hành lập trình an toàn.

Nguồn: thedigitalbridges.com
Đọc thêm: Chúng ta có đang dựa vào công nghệ lỗi thời để giải quyết vấn đề hiện đại?
- Thời gian trôi qua: Máy chủ và ứng dụng web trở nên khó tấn công. Một sự dịch chuyển lớn khác xảy ra: máy khách (client) trở thành mục tiêu. Lúc bấy giờ, Windows là điểm nhắm chính. Người dùng Windows thành nạn nhân.
- Sau đó, hệ điều hành khó khai thác hơn: Chuyển sang tấn công ứng dụng bên thứ ba trên client. Lặp lại chu kỳ đã từng xảy ra. Hiệu quả của việc nhắm vào trình cắm (plugin) trình duyệt được hiểu rộng rãi, mở ra kỷ nguyên của các bộ công cụ khai thác (exploit kits).
- Tiếp theo: Tập trung phát triển ứng dụng có khả năng là mã độc, nhằm thu thập dữ liệu nạn nhân để lợi dụng sau này.
- Cũng có giai đoạn: Chuyển dịch rộng rãi sang xâm phạm phi mã độc. Kẻ tấn công sử dụng các công cụ và hệ thống chuẩn của quản trị viên, khiến việc phân biệt sử dụng hợp pháp và trái phép trở nên cực khó. Chúng ta đang thấy phản ứng của ngành đối với xu hướng này.
Nếu nhìn lại toàn bộ dòng thời gian, bạn sẽ thấy chuyên gia an ninh đã xem xét mọi khía cạnh và tiến hóa qua các năm. Trước đây, chuyên gia an ninh thường được thuê ngoài, nhưng hiện nay nhân sự nội bộ được ưu tiên. Điều này hỗ trợ phân loại nhanh chóng, cải tiến chương trình an ninh liên tục, và hiểu sâu hơn về từng vi phạm.

Nguồn: racktopsystems.com
Vì vậy, chúng ta không thể khẳng định an ninh mạng đang "tuột dốc". Chúng ta chỉ cần bắt kịp và ngăn chặn hệ thống bị tấn công. Cần thực hiện hai điều gấp: Thứ nhất, loại bỏ tất cả thiết bị, phần mềm, ứng dụng lỗi thời đang sử dụng — chúng chứa lỗ hổng chưa vá có thể bị khai thác. Thứ hai, xây dựng cộng đồng chuyên gia an ninh mạng độc lập để thảo luận mở về các lỗ hổng gây rò rỉ dữ liệu trong tổ chức mình. Điều này giúp người khác học từ sai lầm, lan tỏa kiến thức thay vì lan truyền hoảng loạn.
Không thể phủ nhận: chúng ta đã khiến hacker "rối bời" bằng cách vá các lỗ hổng quá khứ. Hacker ngày nay phải tốn nhiều thời gian hơn để tìm lỗ hổng. Lý do rõ ràng: chúng ta đã làm hệ thống hiệu quả hơn. Khi mở rộng quy mô hệ thống nhanh chóng, chúng ta không thể mong đợi an ninh tuyệt đối 100% ngay lập tức.

Nguồn: theerpinsights.com
Chúng ta không bảo vệ các tổ chức xử lý dữ liệu cẩu thả và mất niềm tin khách hàng. Nhưng chúng ta cũng cần hiểu: chuyên gia an ninh cũng cần thời gian. Họ đã nỗ lực bảo vệ chúng ta và sẽ tiếp tục làm vậy!
Đọc thêm: Microsoft Security Essentials: "Ngựa đen" của an ninh mạng