Loại bảo mật Wi-Fi (Security Type) là gì?
Là **giao thức mã hóa & xác thực** bảo vệ dữ liệu trên không trung. Xác định nó giúp biết mạng an toàn đến đâu và thiết bị có tương thích không.
Các loại bảo mật Wi-Fi phổ biến (Từ yếu → Mạnh)
| Loại | Năm ra mắt | Mã hóa | Độ an toàn | Trạng thái |
|---|---|---|---|---|
| Open (Không mật khẩu) | - | Không | 0% | Không bao giờ dùng cho dữ liệu nhạy cảm |
| WEP (Wired Equivalent Privacy) | 1997 | RC4 (40/104-bit) | 0% (Crack < 1 phút) | **CẤM DÙNG** (Deprecated 2004) |
| WPA (Wi-Fi Protected Access) - TKIP | 2003 | TKIP/RC4 | Thấp (Có exploit) | Deprecated (Wi-Fi Alliance 2012) |
| WPA2-Personal (AES/CCMP) | 2004 | AES-CCMP (128-bit) | Tốt (KRACK patched) | **Tiêu chuẩn phổ biến nhất hiện nay** |
| WPA2-Enterprise (802.1X/EAP) | 2004 | AES-CCMP | Rất tốt | Doanh nghiệp (Radius, Cert, AD) |
| WPA3-Personal (SAE) | 2018 | AES-GCMP-128/256 (SAE) | Rất tốt (Forward Secrecy, Anti-offline dict) | **Khuyên dùng cho thiết bị mới (2020+)** |
| WPA3-Enterprise (192-bit / CNSA) | 2018 | AES-GCMP-256 / CNSA Suite | Cao nhất (Commercial National Security Algorithm) | Chính phủ, Quân sự, Tài chính, Y tế |
| WPA3-Transition Mode | 2020 | Hỗ trợ cả WPA2 & WPA3 | Tốt | Cầu nối chuyển đổi |
Cách kiểm tra Security Type trên từng thiết bị
Windows 10/11
- Click biểu tượng **Wi-Fi** khay hệ thống → **Properties (Thuộc tính)** dưới tên mạng đang kết nối.
- Kéo xuống phần **Properties** → xem **Security type** (Ví dụ: `WPA2-Personal`, `WPA3-Personal`, `WEP`...).
- Hoặc: Settings → Network & Internet → Wi-Fi → Manage known networks → Click mạng → Properties.
macOS (Ventura/Sonoma/Sequoia)
- Giữ Option (⌥) + Click biểu tượng **Wi-Fi** thanh menu bar.
- Xem dòng **Security** (Ví dụ: `WPA2 Personal`, `WPA3 Personal`, `WEP`, `None`).
- Hoặc: System Settings → Network → Wi-Fi → Details (i) bên cạnh mạng → Security.
Linux (NetworkManager - GNOME/KDE)
- GUI: Click biểu tượng Network → Wi-Fi Settings → Bánh răng (⚙️) cạnh SSID → Security tab → **Security** (WPA2, WPA3, WEP...).
- CLI: `nmcli -f 802-11-wireless-security.key-mgmt connection show "SSID"` → `wpa-psk` (WPA1/2), `sae` (WPA3), `wpa-eap` (Enterprise), `ieee8021x` (802.1X).
Android (10+)
- Settings → Network & Internet → Wi-Fi.
- Tap mạng đang kết nối (biểu tượng bánh răng) → Xem **Security** / **Encryption** (Ví dụ: `WPA2/WPA3-Personal`, `WPA2-Personal`, `Open`).
iPhone / iPad (iOS / iPadOS)
- Settings → Wi-Fi → Tap **(i)** bên cạnh mạng đang kết nối.
- Xem **Security** (Ví dụ: `WPA2`, `WPA3`, `WEP`, `None`). iOS 16+ hiển thị rõ ràng hơn.
Trên Router / Access Point (Nguồn gốc)
- Đăng nhập Web UI (192.168.1.1, 192.168.0.1...).
- Wireless → Wireless Security / Security Settings.
- Xem **Security Mode / Encryption / Authentication Method**: WPA2-PSK (AES), WPA3-SAE, WPA2/WPA3 Mixed...
Cách đổi Security Type (Nâng cấp bảo mật)
- Đăng nhập Router Web UI (kết nối dây LAN khuyến khích).
- Wireless → Wireless Security.
- Chọn **WPA3-Personal (SAE)** nếu mọi thiết bị hỗ trợ (2020+).
- Chọn **WPA2/WPA3 Mixed (Transition)** nếu có thiết bị cũ (an toàn hơn WPA2 thuần).
- Chọn **WPA2-PSK (AES)** nếu không hỗ trợ WPA3. **Chỉ chọn AES (CCMP), KHÔNG chọn TKIP hoặc TKIP+AES.**
- Nhập Passphrase mạnh (≥12 ký tự / Passphrase 4-5 từ).
- Save/Apply → Reconnect tất cả thiết bị với mật khẩu mới.
Kiểm tra nhanh qua Command Line (Advanced)
# Windows (Netsh)
netsh wlan show interfaces | findstr /i "authentication cipher"
# Authentication: WPA2-Personal / WPA3-Personal
# Cipher: CCMP (AES) / GCMP (WPA3)
# Linux (iw / wpa_cli)
sudo iw dev wlan0 link | grep -i "cipher\|akm"
# AKM: PSK (WPA1/2), SAE (WPA3), 802.1X (Enterprise)
# CIPHER: CCMP (AES), GCMP (WPA3), TKIP (WEAK)
# macOS
/System/Library/PrivateFrameworks/Apple80211.framework/Versions/Current/Resources/airport -I | grep -i "auth\|cipher"
Mẹo bảo mật
- **Luôn dùng WPA2-AES trở lên.** WEP/WPA-TKIP =Door mở cho hacker.
- **Tắt WPS (Wi-Fi Protected Setup)** – Lỗ hổng PIN brute-force nghiêm trọng.
- **Bật PMF (802.11w)** – Chống tấn công Deauthentication/Disassociation.
- **Đổi mật khẩu định kỳ** (6-12 tháng) hoặc khi nghi ngờ rò rỉ.
- **Tạo Guest Network** cho khách/IoT – Cách ly (Client Isolation/AP Isolation).
- **Cập nhật Firmware Router/AP** – Vá lỗ hổng KRACK, FragAttacks, Mirai, VPNFilter...