Computer >> Hướng Dẫn Máy Tính >  >> Kết Nối Mạng >> An Ninh Mạng

Cách thay đổi loại bảo mật mạng (Security Type) Wi-Fi trên Windows 10

Tìm hiểu Security Type (Loại bảo mật) Wi-Fi

Security Type xác định giao thức mã hóa và xác thực bảo vệ mạng không dây. Các loại phổ biến từ yếu đến mạnh:

  • WEP (Wired Equivalent Privacy): Cũ, dễ bị phá, không nên dùng.
  • WPA-PSK (TKIP): Cũ, dễ bị tấn công KRACK, không khuyến khích.
  • WPA2-PSK (AES): Tiêu chuẩn hiện tại, an toàn, tương thích rộng.
  • WPA2/WPA3-Personal (SAE): Chuyển tiếp, hỗ trợ cả thiết bị cũ và mới.
  • WPA3-Personal (SAE): Mạnh nhất, chống brute-force offline, forward secrecy. Yêu cầu thiết bị hỗ trợ (Wi-Fi 6/6E).
  • WPA2/WPA3-Enterprise (802.1X): Dùng RADIUS, phù hợp doanh nghiệp.

Cách xem Security Type hiện tại trên Windows 10

  1. Nhấn chuột phải biểu tượng Wi-Fi trên thanh tác vụ > Open Network & Internet settings.
  2. Chọn Wi-Fi > Hardware properties (hoặc click tên mạng > Properties).
  3. Xem mục Security type (ví dụ: WPA2-Personal, WPA3-Personal).

Cách thay đổi Security Type trên Router (Access Point)

Lưu ý: Security Type được cấu hình trên Router/AP, không phải trên Windows. Windows chỉ hiển thị và kết nối theo cấu hình của router.

  1. Kết nối máy tính với router (dây LAN hoặc Wi-Fi hiện tại).
  2. Mở trình duyệt, truy cập địa chỉ quản trị router (thường là 192.168.1.1, 192.168.0.1, 10.0.0.1).
  3. Đăng nhập admin (xem nhãn router hoặc manual).
  4. Vào mục Wireless > Wireless Security / Wi-Fi Settings.
  5. Chọn Security Mode / Encryption: WPA2-PSK (AES), WPA2/WPA3-Personal, hoặc WPA3-Personal.
  6. Nhập Passphrase / Password mới (tối thiểu 12 ký tự, 섞 chữ hoa, thường, số, ký tự đặc biệt).
  7. Lưu (Save/Apply) > Router sẽ reboot hoặc áp dụng ngay.

Cách kết nối lại Windows 10 sau khi đổi Security Type

  1. Nhấn Win+I > Network & Internet > Wi-Fi > Manage known networks.
  2. Chọn mạng Wi-Fi cũ > Forget.
  3. Kết nối lại: chọn mạng > nhập mật khẩu mới > Connect.

Cấu hình nâng cao: WPA2/WPA3 Enterprise (802.1X) trên Windows 10

Dành cho môi trường doanh nghiệp dùng RADIUS (NPS, FreeRADIUS, Cisco ISE).

  1. Control Panel > Network and Sharing Center > Set up a new connection or network > Manually connect to a wireless network.
  2. Nhập SSID, Security type: WPA2-Enterprise hoặc WPA3-Enterprise.
  3. Encryption: AES.
  4. Next > Change connection settings > tab Security.
  5. Chọn Microsoft: Protected EAP (PEAP) > Settings.
  6. Bỏ tick Verify the server's identity by validating the certificate (nếu không có PKI nội bộ) hoặc chọn CA tin cậy.
  7. Configure > bỏ tick Automatically use my Windows logon name and password (nếu dùng tài khoản riêng).
  8. Advanced settings > tick Specify authentication mode > User authentication > Save credentials > nhập user/pass domain.

Cập nhật Router lên WPA3

  • Kiểm tra firmware mới nhất từ nhà sản xuất (ASUS, TP-Link, Netgear, Ubiquiti, MikroTik...).
  • Cập nhật firmware > vào Wireless Security > chọn WPA3-Personal hoặc WPA2/WPA3 Transition.
  • Thiết bị cũ không hỗ trợ WPA3 sẽ không kết nối được nếu chọn WPA3-only. Nên dùng chế độ Transition.

Khắc phục sự cố thường gặp

Vấn đề Nguyên nhân Giải pháp
Windows báo "Can't connect to this network" Mật khẩu sai, driver cũ, cache cũ Forget network, cập nhật driver Wi-Fi, reboot router
Thiết bị IoT/old laptop không kết nối được Chỉ hỗ trợ WPA/TKIP hoặc WEP Tạo SSID riêng cho IoT (WPA2-AES), tách VLAN, hoặc dùng WPA2/WPA3 Transition
Mất kết nối sau khi đổi sang WPA3 Thiết bị không hỗ trợ SAE Dùng WPA2/WPA3 Transition, cập nhật driver/firmware thiết bị
Tốc độ chậm sau khi đổi AES CPU router yếu, interference Kiểm tra kênh (channel), bandwidth 20/40/80MHz, vị trí router

Best Practice khuyến nghị

  • Luôn dùng WPA2-AES tối thiểu, ưu tiên WPA2/WPA3 Transition hoặc WPA3-SAE nếu thiết bị hỗ trợ.
  • Không bao giờ dùng WEP, WPA-TKIP, WPS (Wi-Fi Protected Setup).
  • Đổi mật khẩu định kỳ 6-12 tháng, dùng passphrase dài (>15 ký tự) dễ nhớ nhưng khó đoán.
  • Tắt WPS, UPnP, Remote Management trên router.
  • Cập nhật firmware router thường xuyên.
  • Tách mạng Guest/IoT bằng VLAN hoặc Guest Network riêng.

Kết luận

Việc thay đổi Security Type thực chất là cấu hình trên Router/Access Point. Windows 10 chỉ là client tự động đàm phán giao thức tốt nhất được hỗ trợ. Hãy ưu tiên WPA2-AES hoặc WPA3 để bảo vệ mạng Wi-Fi khỏi các tấn công phổ biến như KRACK, brute-force, evil twin.