Khóa bảo mật mạng (Network Security Key) là gì?
Khóa bảo mật mạng - còn gọi là Mật khẩu Wi-Fi, WPA Key, WPA2 Key, WEP Key, Passphrase, hoặc PIN - là chuỗi ký tự bí mật dùng để:
- Xác thực: Chứng minh thiết bị được phép truy cập mạng.
- Mã hóa: Bảo vệ dữ liệu truyền qua không khí không bị nghe lén (eavesdropping).
Về bản chất, đây chính là mật khẩu Wi-Fi bạn nhập khi kết nối mạng không dây.
Các loại khóa bảo mật theo chuẩn mã hóa
| Chuẩn | Tên khóa thường gặp | Độ an toàn | Trạng thái |
|---|---|---|---|
| WEP (Wired Equivalent Privacy) | WEP Key (10/26 hex hoặc 5/13 ASCII) | Rất yếu | Đã ngừng dùng, dễ phá vỡ trong phút |
| WPA (Wi-Fi Protected Access) | WPA Key / Passphrase (TKIP) | Yếu | Đã lỗi thời (TKIP bị tấn công) |
| WPA2 (Wi-Fi Protected Access 2) | WPA2 Key / Passphrase (AES-CCMP) | Mạnh | Tiêu chuẩn phổ biến hiện nay (AES bắt buộc) |
| WPA3 (Wi-Fi Protected Access 3) | WPA3 Key / SAE (Simultaneous Authentication of Equals) | Rất mạnh | Tiêu chuẩn mới (từ 2018), khuyến nghị cho thiết bị hỗ trợ |
Cách tìm khóa bảo mật mạng
Trên Router/Modem (Nhanh nhất, áp dụng mọi thiết bị)
- Xem nhãn dán tại đáy/mặt sau router: tìm WPA Key, WPA2 Key, Password, Passphrase, PIN, Security Key.
- Nếu đã đổi: Truy cập giao diện quản trị (192.168.1.1, 192.168.0.1, 192.168.31.1, 10.0.0.1...) > Wireless/Security > xem/đổi khóa.
Trên Windows 10/11
- Win + I > Network & Internet > Wi-Fi > Network and Sharing Center.
- Nhấp tên mạng đang kết nối > Wireless Properties > tab Security.
- Tích Show characters > xem Network security key.
Trên Windows 7
- Network and Sharing Center > Manage wireless networks.
- Chuột phải mạng > Properties > Security > Show characters.
Trên macOS
- Mở Keychain Access (Spotlight: Keychain).
- Chọn System hoặc login keychain > Category: Passwords.
- Tìm tên SSID > double-click > tích Show password > nhập mật khẩu máy.
Trên Android 10+ (Không cần root)
- Settings > Network & Internet > Wi-Fi.
- Nhấn biểu tượng bánh răng/cog bên cạnh mạng đã lưu > Share (Chia sẻ).
- Xác thực vân tay/mặt/mật khẩu > QR code + mật khẩu hiển thị dưới dạng text.
Android <10: Cần root để đọc /data/misc/wifi/wpa_supplicant.conf (trường psk).
Trên iPhone/iPad (iOS 16+)
- Settings > Wi-Fi.
- Nhấn i bên cạnh mạng > Password.
- Xác thực Face ID/Touch ID/Passcode > mật khẩu hiển thị.
Cách đổi khóa bảo mật Wi-Fi (Trên Router)
- Truy cập giao diện quản trị router (xem IP trên nhãn/router manual).
- Đăng nhập admin.
- Vào Wireless / Wi-Fi Settings / Security.
- Chọn: WPA2-PSK (AES) hoặc WPA2/WPA3 Personal (Mixed) hoặc WPA3-SAE.
- Nhập mật khẩu mới mạnh (≥12 ký tự, phức tạp).
- Save/Apply > Router có thể reboot.
- Cập nhật khóa mới trên tất cả thiết bị.
Cách tạo khóa mạnh (Strong Passphrase)
- Dùng Passphrase (cụm từ) thay vì password ngắn:
Correct-Horse-Battery-Staple-2024!(dễ nhớ, entropy cao). - Hoặc dùng Password Manager (Bitwarden, 1Password, KeePassXC) sinh ngẫu nhiên 16-32 ký tự.
- Tránh: tên, ngày sinh, "12345678", "password", "admin123", số điện thoại.
Bảo vệ khóa bảo mật mạng
- Không chia sẻ công khai (Facebook, Zalo, ảnh chụp màn hình router).
- Tạo Mạng khách (Guest Network) cho khách, IoT, thiết bị không tin cậy - cách ly khỏi mạng chính.
- Đổi khóa định kỳ (6-12 tháng) hoặc khi nghi ngờ rò rỉ.
- Bật WPA3 nếu hỗ trợ (chống offline dictionary attack, forward secrecy).
- Tắt WPS (Wi-Fi Protected Setup) - lỗ hổng PIN brute-force.
- Cập nhật firmware router thường xuyên.
Các hãng router phổ biến: Vị trí khóa mặc định
| Hãng | IP mặc định | User/Pass mặc định | Vị trí khóa trên nhãn |
|---|---|---|---|
| TP-Link | 192.168.0.1 / tplinkwifi.net | admin / admin | Wireless Password / PIN |
| D-Link | 192.168.0.1 / 192.168.1.1 | admin / (trống) | WPA Key / Passphrase |
| Netgear | 192.168.1.1 / routerlogin.net | admin / password | Passphrase / Network Key |
| Asus | 192.168.1.1 / router.asus.com | admin / admin | WPA-PSK Key |
| Xiaomi/Mi | 192.168.31.1 / miwifi.com | admin / (trống hoặc admin) | Wi-Fi Password |
| Huawei | 192.168.3.1 / 192.168.1.1 | admin / admin | WPA Key / WPA2 Key |
| Cisco/Linksys | 192.168.1.1 | admin / admin | Passphrase / Network Key |
| Viettel/FPT/VNPT (CPE) | 192.168.1.1 | user/user hoặc admin/admin | WPA Key / Pre-shared Key |