Cơ sở kiến thức bắt buộc
1. Mạng máy tính (Networking) – Nền tảng quan trọng nhất
- Mô hình OSI/TCP-IP, đóng gói, định tuyến, chuyển mạch.
- Địa chỉ IP (IPv4/IPv6), subnet, CIDR, VLAN, routing (OSPF, BGP cơ bản).
- Giao thức phổ biến: DNS, DHCP, HTTP/HTTPS, TLS, SSH, SNMP, Syslog, NetFlow.
- Công cụ: Wireshark, tcpdump, nmap, ping, traceroute, ip/ifconfig.
2. Hệ điều hành
- Linux (Ubuntu, Debian, CentOS/Rocky/Alma): CLI, quyền file, systemd, journald, auditd, iptables/nftables, AppArmor/SELinux.
- Windows: Active Directory, Group Policy, PowerShell, Event Log, Sysmon, Windows Defender ATP.
3. Lập trình & Kịch bản (Scripting)
- Python (thư viện: scapy, requests, paramiko, cryptography, pandas).
- Bash/PowerShell tự động hóa tác vụ quản trị.
- Đọc hiểu C/C++ để phân tích mã độc, exploit.
4. Cơ sở mật mã học (Cryptography)
- Mã hóa đối xứng (AES, ChaCha20), bất đối xứng (RSA, ECC), hàm băm (SHA-2/3, BLAKE2), chữ ký số, PKI, TLS/SSL, certificate management.
- Hiểu được: tại sao không tự rolling crypto, padding oracle, timing attack.
5. An ninh ứng dụng & Web
- OWASP Top 10: Injection, Broken Auth, Sensitive Data Exposure, XXE, Broken Access Control, XSS, Insecure Deserialization, Logging/Monitoring failures.
- Secure SDLC, SAST/DAST/IAST/SCA, DevSecOps.
6. Khái niệm cốt lõi an ninh mạng
- Mô hình CIA, AAA, Defense in Depth, Zero Trust, Least Privilege, Assume Breach.
- Vòng đời ứng phó sự cố (NIST 800-61): Preparation → Detection → Containment → Eradication → Recovery → Lessons Learned.
- Threat Modeling (STRIDE, PASTA, MITRE ATT&CK).
Lộ trình học chứng chỉ (Certification Path)
- CompTIA Network+ (mạng nền tảng) – nên lấy trước Security+.
- CompTIA Security+ (cổng vào an ninh mạng).
- Chuyên sâu: CySA+ (SOC Analyst), PenTest+ (Pentester), CASP+ (Architect).
- Nâng cao: CISSP (quản trị), OSCP (kỹ thuật thủ công), GCIH/GCIA/GCFA (SANS).
- Đám mây: CCSP, AWS/Azure/GCP Security Specialty.
Kỹ năng mềm & Tư duy
- Tư duy kẻ tấn công (Adversary Mindset) – "làm sao để phá vỡ hệ thống này?".
- Học liên tục: đọc CVE, blog kỹ thuật (Project Zero, Talos, Mandiant), tham gia CTF, bug bounty.
- Giao tiếp, báo cáo rủi ro cho phi kỹ thuật, làm việc nhóm (Red/Blue/Purple Team).
- Đạo đức nghề nghiệp: không tấn công trái phép, báo lỗi có trách nhiệm (Responsible Disclosure).
Khuyến nghị cho người mới bắt đầu
- Học Network+ (hoặc CCNA) trước – hiểu gói tin chạy như thế nào.
- Xây lab ảo (VirtualBox/VMware, GNS3, EVE-NG, Cisco Packet Tracer).
- Làm thử Hack The Box, TryHackMe, PicoCTF.
- Đọc sách: "Practical Malware Analysis", "The Web Application Hacker's Handbook", "Network Security Essentials" (Stallings).
- Tham gia cộng đồng: OWASP, NullCon, VIETSEC, các nhóm Telegram/Discord an ninh mạng VN.
An ninh mạng không khó – nó rộng. Kiên trì, thực hành đều đặn, bạn sẽ thành thạo.